پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر

شبکه‌ای برای شناخت شدیدترین‌‌دشمن

یادداشت| تحلیل عرصه‌­های روابط عربستان و اسرائیل

هر چند مولفه‌­های مهمی مانند مسئله فلسطین و تقویت ارتباط با آمریکا، در روابط اسرائیل و عربستان نقش­ دارد ولی به نظر می­‌رسد مهم­‌ترین عامل که سایر مولفه‌­ها را به هم ربط می‌­دهد، تقابل با ایران است. سند محرمانه وزارت امور خارجه که توسط روزنامه الاخبار منتشر شد، مویدی بر این مسئله است. در این سند که در مورد رابطه عربستان و اسرائیل است، هرچند به آمریکا و فلسطین نیز اشاره می­‌شود ولی تمرکز بر ایران است. این سند نامه محرمانه‌ای است که عادل الجبیر، وزیر خارجه، برای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان نوشته که شامل خلاصه مسائل و پیشنهادات درباره طرح ایجاد روابط میان عربستان و اسرائیل با استناد به توافق شراکت راهبردی با آمریکاست.

 

پایگاه صهیون پژوهی خیبر، اسرائیل از طریق عادی‌سازی روابط با عربستان سعودی اهداف مهمی را پیگیری می­‌کند. اسرائیل، عربستان را مهم‌ترین هدف خود برای عادی‌سازی روابط قرار داده است و در واقع تلاش می‌­کند عربستان را از کشورهای اسلامی جدا سازد.

رژیم‌صهیونیستی به خوبی آگاه است که عربستان به لحاظ مذهبی جایگاه ویژه‌ای در جهان اسلام دارد و از سوی دیگر، حکومت کنونی عربستان نیز «برجسته شدن» این کشور در سیاست منطقه‌­ای را پیگیری می‌­کند. در واقع رژیم‌صهیونیستی به نوعی «عقده­‌های سیاسی» دولتمردان کنونی ریاض را شناخته است و عدم حضور پادشاه، ولیعهد یا حتی وزیر امور خارجه عربستان سعودی در اجلاس اضطراری سازمان همکاری اسلامی درباره قدس اشغالی که در استانبول ترکیه برگزار شد، آشکارترین گواهی مبنی بر این است که عربستان در دام رژیم‌صهیونیستی گرفتار شده است.

 

سیاسی

تا قبل از انقلاب اسلامی ایران، در منطقه نظمی مبتنی بر قدرت آمریکا و تامین امنیت اسرائیل برقرار بود ولی بعد از ۱۹۷۹ و انقلاب ایران، نظم آمریکایی منطقه به شدت به چالش کشیده شد. از آنجا که به چالش کشیده شدن این نظم کهن روز به روز رو به افزایش است و ایران در حال تبدیل به یک قدرت موثر منطقه‌­ای و بین­‌المللی جدید است، عربستان در صدد این است که خود را به عنوان یک قدرت رقیب و اصیل مطرح کند. از این جهت می­‌توان گفت گسترش تعاملات عربستان و اسرائیل و به دنبال آن سایر کشورهای عربی با هدف ایجاد نظم جدید الگوی قدرت در منطقه است.

عربستان منافع اسرائیل را تامین می‌­کند به عبارت دیگر عملکرد عربستان و اسرائیل در منطقه مکمل یکدیگر است و هیچ تعارض و تضادی با یکدیگر ندارد.

 

مبارزه با قدرت منطقه‌­ای ایران

ایران همواره رقیب منطقه‌­ای عربستان بوده است. انقلاب اسلامی این رقابت را به نوعی تقابل تبدیل کرد که زمینه‌­های قومی (عرب/عجم) و مذهبی (شیعه/سنی) بر شدت آن افزود. در این بین دستیابی ایران به دانش و قدرت هسته‌­ای، جنگ قدرت را به سوی کفه ایران سنگین کرد. در همه این مراحل ارتباطات راهبردی و استراتژیک عربستان با آمریکا به عنوان دشمن اصلی انقلاب ایران، بر زمینه‌­های واگرایی و جنگ سرد ایران و عربستان می­‌افزود.

دشمن مشترک وقتی به منافع مشترک گره بخورد، زمینه همگرایی را تقویت می­‌کند. ایران به عنوان دشمن مشترک، زمینه خوبی برای به هم نزدیک شدن عربستان و رژیم اشغالگر قدس بود. این همگرایی آنها را در تحقق اهداف منطقه­‌ای‌­ شان در مهار ایران یاری می‌­کرد به خصوص که این دو یک دوست مشترک هم داشتند؛ آمریکا واسطه خوبی برای گرم­تر شدن این رابطه بود. آمریکایی‌­ها با توجه به نوع نگاه به عربستان این کشور را همیشه در کنار رژیم اسرائیل در منطقه قرار می‌دهد.

عربستان و رژیم صهیونیستی، نه تنها دشمن مشترک بلکه دوست مشترک هم داشتند. به این ترتیب دشمنی با ایران مثلث عربستان، آمریکا و رژیم اشغالگر صهیونیستی را شکل داد.

برونداد عملی این کنشگری سیاسی در منطقه چنین شده که به جای اینکه اسرائیل دشمن مسلمانان منطقه باشد، ایران (به عنوان کشوری فارسی و شیعی) دشمن کشورهای اسلامی معرفی شود. به این ترتیب اسرائیل دشمن خود را در مقابل کسانی قرار می‌­دهد که قرار بوده در مقابل خودش بایستند.

عربستان دو جزیره در دریای سرخ را در اختیار جمال عبدالناصر قرار داد که اسرائیل آنها را تصرف کرد. عربستان هیچ گاه این جزایر را از اسرائیل مطالبه نکرده است ولی بحث انحرافی جزایر سه گانه ایران همواره در جلسات سران کشورهای عربی خلیج‌فارس و اتحادیه عرب مطرح می‌­شود.

بنابر گزارشی که دانشگاه تل آویو در ماه می سال ۲۰۱۳ منتشر کرد، عربستان سعودی آخرین امید و خط دفاعی اسرائیل در مقابل ایران است؛ زیرا بیشتر همپیمانان رژیم اسرائیل در منطقه سقوط کرده‌اند و عربستان تنها کشوری است که در برابر جمهوری اسلامی ایران ایستاده است.

عربستان سعودی و کشورهای عربی حاشیه خلیج (فارس) از کاهش مداخلات آمریکا در منطقه، خصوصا پس از حذف داعش، ترس دارند؛ و این دلیل دیگری برای تقویت روابط میان عربستان و کشورهای عربی حاشیه خلیج (فارس) با تل آویو برای مقابله با ایران به شمار می‌­رود.

صحبت رسانه‌های عربی و اسرائیلی از تماس اسرائیلی‌ها با سعودی‌ها پس از آن آهنگ تند‌تر گرفت که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در سفری که در ماه مه ۲۰۱۷ به عربستان سعودی و اسرائیل داشت از ایران به عنوان خطر مشترک برای عرب‌ها و اسرائیل یاد کرد.

ایران را به بی‌ثبات ساختن منطقه و آموزش به تروریست‌ها متهم کرد. وقتی آقای ترامپ وارد اسرائیل شد، خطاب به اسرائیلی‌ها گفت:

همسایگان عرب شما بیش از بیش به این پی می‌برند که ایران خطر مشترک است، هم برای عرب‌ها و هم برای اسرائیل، تردیدی در این نیست.

در ماه ژوئیه ۲۰۱۷، یسرائیل کاتس، وزیر حمل ونقل و اطلاعات اسرائیل در سخنرانی در کنفرانس سالانه هرتزلیا در اسرائیل، بعد از طرح همکاری اطلاعاتی با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و دعوت از پادشاه عربستان برای سفر به اسرائیل، خطاب به او گفت: شما همچنین می­‌توانید ولی‌عهد جدید خود، شهزاد محمد بن سلمان را به اسرائیل بفرستید. او یک انسان پرتحرک و با ابتکار ‌عمل است. می‌داند که ایران کیست و می‌داند که ما باید محوری در برابر ایران تشکیل بدهیم.

اسرائیل خطری را که ظاهرا کشورهای عربی خلیج فارس در ایران می‌بینند، درک می‌کند و در چنین وضعیتی، به نظر «دیوید مناشری»، استاد مطالعات خاورمیانه در دانشگاه تل‌آویو و بنیانگذار موسسه ایران‌ شناسی آلیانس دراسرائیل، فرصتی می‌بیند برای دوستی با کشورهای عربی. او می‌گوید: اسرائیل نمی‌تواند در برابر فعالیت‌ها و برنامه‌های ایران در همسایگی‌اش، در لبنان و سوریه بی‌تفاوت بماند. برای همین، اسرائیل به دنبال دوست‌های دیگر در منطقه است که با آن‌ها اشتراک منافع دارد. بنابراین اسرائیل هم از افزایش روابط با عربستان و در نتیجه سایر کشورهای عربی استقبال می‌­کند تا از این طریق بتواند به ایران ضربه بزند.

روابط اعراب و اسرائیل از جهات زیر تامین ­کننده منافع اسرائیل در تقابل با ایران است:
با توجه به اینکه نبود روابط میان اعراب و اسرائیل همواره به عنوان سدی طبیعی برای محافظت از منافع جمهوری اسلامی در مقابل فشارهای تل آویو عمل کرده، سرایت اتحاد نوظهور اسرائیلی-سعودی به دیگر کشورهای عربی می‌تواند این حایل محافظ را از بین برده و ایران را در برابر فعالیت‌های اطلاعاتی و امنیتی رقیب آسیب‌پذیرتر سازد.
یکی از عرصه‌های کلیدی جنگ اطلاعاتی میان ایران و اسرائیل در سال‌های اخیر حوزه مبادلات بانکی‌ بوده است که شامل تلاش‌های تهران برای کمک مالی به گروه‌های شبه‌نظامی مورد حمایتش در منطقه و نیز دور زدن تحریم‌های بین‌المللی از طریق شرکت‌های صوری مستقر در کشورهای عربی و آفریقایی می‌شود. فعالیت‌هایی از این دست در صورت نفوذ عمیق‌تر امنیتی-اطلاعاتی اسرائیل در کشورهای منطقه به واسطه گشایش کنسولگری یا مرکز مشابه دیگر بیش از پیش برای دستگاه‌های حکومتی ایران دشوار، پرهزینه و مخاطره‌‌‌آمیز خواهد بود. جالب آنکه مخالفت سرسختانه ایران با تشکیل کشور کردستان در همسایگی‌اش تا حد زیادی ناشی از روابط نزدیک کردستان عراق با اسرائیل بود.
جا افتادن اسرائیل در افکار عمومی منطقه به عنوان شریک سیاسی کشورهای عربی همچنین می‌تواند باعث مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های اسرائیل شده و ایدئولوژی ضداسرائیلی جمهوری اسلامی را تضعیف کند. این ایدئولوژی به ایران کمک کرده است تا از آن به عنوان یکی از اهرم‌های مهم دیپلماسی عمومی و ابزاری برای تسخیر قلوب و اذهان مسلمانان منطقه بهره ببرد.
عادی‌سازی ارتباط با اسرائیل و خارج شدن آن از حالت تابو ممکن است به انزوای نسبی ایران در منطقه و حتی در جامعه بین‌الملل شدت بخشد.

هر چند مولفه‌­های مهمی مانند مسئله فلسطین و تقویت ارتباط با آمریکا، در روابط اسرائیل و عربستان نقش­ دارد ولی به نظر می­‌رسد مهم­‌ترین عامل که سایر مولفه‌­ها را به هم ربط می‌­دهد، تقابل با ایران است. سند محرمانه وزارت امور خارجه که توسط روزنامه الاخبار منتشر شد، مویدی بر این مسئله است.

در این سند که در مورد رابطه عربستان و اسرائیل است، هرچند به آمریکا و فلسطین نیز اشاره می­‌شود ولی تمرکز بر ایران است. این سند نامه محرمانه‌ای است که عادل الجبیر، وزیر خارجه، برای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان نوشته که شامل خلاصه مسائل و پیشنهادات درباره طرح ایجاد روابط میان عربستان و اسرائیل با استناد به توافق شراکت راهبردی با آمریکاست.

در این سند که برای نخستین بار فاش شده تمامی اخبار اخیر از زمان سفر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به عربستان، درباره تلاش واشنگتن برای امضای توافق صلح میان عربستان و اسرائیل را فاش می‌کند.

همچنین اطلاعاتی نیز درباره سفر‌های مقامات ارشد سعودی به تل‌آویو و مقامات اسرائیل به ریاض را ثابت می‌کند. عادل الجبیر در نامه خود به محمد بن سلمان خواستار اتحاد راهبردی عربستان و رژیم صهیونیستی شده است، اما این رابطه را مشروط به مقابله همه‌جانبه به ایران می‌داند. وی می‌نویسد: نزدیکی عربستان به اسرائیل بسیار مخاطره‌آمیز است، چراکه مساله فلسطین جایگاه معنوی و میراث تاریخی و دینی ویژه‌ای نزد کشور‌های مسلمان جهان دارد و عربستان تنها زمانی خطر رابطه با اسرائیل را می‌پذیرد که مطمئن شود آمریکا اقداماتی علیه ایران انجام می‌دهد.

چند روز پس از این مثلا افشاگری و انتشار نامه محرمانه عادل الجبیر به محمد بن سلمان، پادشاه آتی عربستان، به ناگهان رسانه‌های خبری گزارش دادند که رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، در اقدامی بی‌سابقه و برای نخستین بار با یک رسانه عربستان سعودی گفت‌وگو کرده و به تشریح زمینه‌های همکاری‌های مشترک عربستان و اسرائیل پرداخته است.

 

نویسنده: دکتر محسن محمدی

 

لینک کوتاه: http://khbn.ir/t0rXml

نظرات: (۰) هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر

پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر

شبکه‌ای برای شناخت شدیدترین‌‌دشمن

امام خامنه ای (حفظه الله تعالی):

امروز دشمن اصلی ما در دنیا، صهیونیست و استکبار است. پلیدتر از آمریکا، دولت صهیونیست، در فلسطین اشغالی است. چرا؟ چون بالاخره دولت آمریکا، یک دولت و متّکی به یک ملت است. در صورتی که اساساً دولت غاصب صهیونیستی، متّکی بر یک ملت نیست! ملت ساکن آن مناطق، ملتی است که امروز آواره است! اسراییل، از اوّل با ظلم و آدمکشی، با دروغ و فریب به وجود آمده است. مردم فلسطین، در خارج از فلسطین، با حال کوخ نشینی و اردوگاه نشینی زندگی می‌کنند. خانه‌های آنها و وطن آنها در اختیار کسانی است که از اروپا، از استرالیا، از آمریکا، از آسیا و از آفریقا به آن جا رفته‌اند و یک ملت جعلی و دروغین به وجود آورده‌اند و در آن جا به نام یک ملت، زندگی میکنند و دولتی هم دارند! اساساً چنین ملتی، وجود و هویّتی ندارد.