پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر

شبکه‌ای برای شناخت شدیدترین‌‌دشمن

یادداشت| عربستان، دلال اسرائیل در منطقه

مساله فلسطین و امنیت اسراییل دو موضوع محوری منطقه هستند. عربستان اکنون خود را به عنوان کلید راه حل این بحران معرفی کرده است و ایران را مانع اصلی صلح اعراب و اسراییل نشان میدهد. در مقابل، ایران هم به سیاست خود در حمایت از محور مقاومت ادامه می‌دهد.

پایگاه صهیون پژوهی خیبر؛ بر اساس قوانین اسرائیل، عربستان سعودی به عنوان کشور متخاصم نام برده شده است. اما از سال ۱۹۸۱ پادشاه عربستان و ولیعهدش حضور بیشتری در گفت و گوهای صلح میان اعراب و اسرائیل پیدا کردند. آنها برنامههای متعددی را برای حل بحران فلسطین و اسرائیل پیشنهاد دادند.

موضوع فلسطین برای عربستان مهم است؛ حداقل رویکردهای ناسیونالیسم عربی و تلاشهای عربستان برای تقویت جایگاهش به عنوام ام القرای جهان اسلام اقتضا میکند که عربستان بخواهد در موضوع فلسطین نقش محوری داشته باشد.

از این جهت برخی کارشناسان عربستانی ارتباط با اسرائیل را از همین معبر رد می‌کنند و آن را نوعی توطئه می‌دانند. عبدالعزیز خمیس روزنامهنگار سعودی مقیم لندن این را رد می‌کند که در سطح رسمی بین سعودی‌ها و اسرائیلی‌ها تماس یا ارتباطی برقرار شده باشد.

به عقیده‌ او صحبت در مورد ارتباط بین مقامات سعودی و اسرائیلی همواره زمانی بالا می‌گیرد که بحرانی بین عربستان سعودی و ایران ایجاد می‌شود و ما سعودی‌ها به چنین شایعات مغرضانه که هدف از آن ایجاد شک و تردید در حمایت عربستان سعودی از مسأله‌ی فلسطینی‌ها است، عادت کردهایم.

مقامات سعودی تا امروز بر این پافشاری دارند که شرط اصلی عادی‌سازی روابط با اسرائیل این است که این کشور طرح صلح عربی را بپذیرد. این طرح در سال ۲۰۰۲ میلادی در اجلاس سران عرب در بیروت از طرف عربستان سعودی ارائه شد و کشورهای عربی با اتفاق آرا آن را تصویب کردند. طرح صلح عربی از اسرائیل می‌خواهد، از سرزمین‌های فلسطینی که در سال ۱۹۶۷ اشغال کرده خارج شود و فلسطینی‌ها اجازه یابند در کرانه باختری رود اردن و نوار غزه دولت‌شان را تأسیس کنند و پایتخت‌شان بیت‌المقدس شرقی باشد. این طرح پیشنهاد حل و فصل مشکلات پناهجویان فلسطینی بر اساس قطع نامه ۱۹۴ سازمان ملل را داده بود.

مسأله فلسطینی‌ها تا امروز مانع اصلی بر سر راه عادی شدن روابط بین کشورهای عربی و اسرائیل بوده است. مصر و اردن، پس از آن که پیمان صلح با دولت یهودیان امضا کردند، امروز با این کشور روابط دیپلماتیک دارند. اما دیگر کشورهای عربی هنوز آماده برقراری روابط با اسرائیل نیستند. روند صلح بین فلسطینی‌ها و اسرائیل بعد از سال ۲۰۱۴ متوقف شده است.

عربستان از نقش‌آفرینی در صلح فلسطین چند هدف را دنبال می‌کند:

 

1 - تقویت جایگاه خود در منطقه

عربستان قصد دارد با حل یکی از مهمترین معضلات جهان اسلام، تصویر خوبی از خود ارائه دهد و جایگاهش را در منطقه به عنوان یک کنشگر مهم و اثرگذار تقویت کند.

از نظر‌ سعودی‌ها، اگر عربستان سعودی، به عنوان رهبر جهان اسلام سنی، با اسرائیل رابطه برقرار کند، این باعث خواهد شد که دیگر کشورهای اسلامی سنی‌مذهب نیز به این روند بپیوندند. این امر در واقع ممکن است جایگاه عربستان سعودی در جهان اسلام را هرچه بیشتر تقویت کند و این کشور را درموضع بهتری دراین رقابت شدید منطقه‌ای در برابر ایران قرار دهد.

 

2 در صدر بودن موضوع فلسطین

هم اکنون موضوع فلسطین در صدر مسائل جهان اسلام قرار دارد. ایران در طرح این موضوع و اولویت قرار گرفتن آن بسیار موثر است. عربستان قصد دارد با حل این مسئله، فلسطین از اولین مسئله جهان اسلام بودن خارج کند. بعد از این است که عربستان می‌تواند ایران را به عنوان مسئله و چالش اول منطقه و جهان اسلام مطرح کند و سایر کشورهای اسلامی را برای مبارزه با ایران هماهنگ کند نه اسرائیل.

مسئله فلسطین از جهتی میتواند روابط اسرائیل و عربستان را تحکیم بخشد. اسرائیل و عربستان با دشمن مشترکی به نام ایران مواجه هستند. بخشی از این دشمنی به حضور فعال ایران در جهان عرب بازمیگردد تا حدی که برخی جنگ عربستان در یمن را برای کاهش حضور ایران در جهان عرب تحلیل می‌کنند.

ایران با حمایت از ایده فلسطین توانسته است جایگاه خود را در منطقه و جهان عرب محکم کند. به این ترتیب روابط عربستان و اسرائیل سبب می‌شود عربستان به عنوان قهرمان جهان عرب و اسلام سنی با پایان دادن به مسئله فلسطین، حضور منطقهای ایران را نیز محدود کند.

«مائر کوهن» در این مورد میگوید: کشورهای عربی منافع بزرگی دارند که ممکن است برایشان بالاتر از اهمیت مسأله‌ فلسطینی‌ها باشد. چون در منطقه وضعیتی به وجود آمده که موجودیت عرب‌ها را تهدید می‌کند. خطر ایران تهدیدی است برای منطقه. بنابراین با همکاری اسرائیل با کشورهای عربی، برای مقابله با این تهدید، این کشورها دست بالا پیدا می‌کنند.

اسرائیل هم موضوع فلسطین را عاملی برای نزدیکی روابطش با جهان عرب میداند. ایران در حمایت از ایده فلسطین، توجیهی برای مقابله با اسرائیل دارد. از این جهت اسرائیل هم مایل است برای حل شدن این مسئله هم که شده با جهان عرب ارتباطش را توسعه دهد.

به نظر می‌رسد، سعودی‌ها به این فکرند که اشتراک منافع با اسرائیل در این برهه، می‌تواند اسرائیل را وادارد که به صلح تن در دهد. استدلال سعودی‌ها این است، وقتی کشمکش اعراب و اسرائیل پایان یابد، کشورهایی مثل ایران که از نظر آنها از مسأله‌ فلسطینی‌ها استفاده سیاسی می‌کنند، دیگر قادر نخواهند بود از گروه‌های مثل حماس، جهاد اسلامی و حزب‌الله که با اسرائیل در جنگ‌ هستند و از نظر اسرائیل مانع صلح پنداشته می‌شوند، حمایت کنند؛ یا دست‌کم حمایت خود را توجیه کنند.

 

3 رهایی از فشار افکار عمومی جهان اسلام

بزرگترین مانع برای برقراری روابط عربستان با اسرائیل، فشار افکار عمومی جهان اسلام در مورد اسرائیل است. تحقق صلح اسرائیل و فلسطین زمینه را برای برقراری ارتباط عربستان و اسرائیل فراهم میکند؛ زیرا در این شرایط اسرائیل به عنوان دشمن ظالم که سرزمین فلسطین را غصب کرده شناخته نمی‌-شود و نگاه منفی و بار روانی جهان اسلام از اسرائیل برداشته می‌شود.

چنانکه انور عشقی می‌گوید: زمانی که نخست وزیر اسرائیل طرح صلح عربی را رسما در سازمان ملل پذیرفت، و پس از آن این طرح عملی شد، آنگاه عادی‌سازی روابط عربستان سعودی و دیگر کشورهای اسلامی با اسرائیل آغاز خواهد شد. شاهزاده ترکی فیصل هم بارها این پیش شرط را بازگو کرده است، به ویژه در دیدارهایش با مقامات پیشین اسرائیل.

 

4 - تقویت روابط با آمریکا

یکی از مهمترین مسائل آمریکا در خاورمیانه و جهان اسلام، موضوع اسرائیل و صلح آن با اعراب است. اهمیت و جایگاه این موضوع وقتی به جایگاه لابی صهیونیست در آمریکا توجه می‌کنیم، بیشتر مشخص میشود. بنابراین حل مشکلات و مسائل آمریکا به معنای نزدیک شدن به آمریکا و تقویت روابط با آمریکاست. این در حالی است که آمریکا و عربستان روابط راهبردی طولانی مدتی دارند و عربستان به عنوان متحد راهبردی آمریکا، همواره از حمایت همه‌جانبه آمریکا بهره برده است. البته هزینههای گزافی هم برای آن پرداخت کرده است چنانکه ترامپ از عربستان به عنوان گاو شیرده یاد کرد.

البته این مسئله برای امریکا نیز مهم است و آنها قصد دارند با جلب همکاری عربستان این موضوع را حل کنند. به این ترتیب سهگانه آمریکا، اسرائیل و عربستان در مقابل ایران بر محور فلسطین شکل میگیرد.

خانم شیرین هانتر نویسنده ایرانی-امریکایی در این مورد می‌گوید: مساله فلسطین و امنیت اسراییل دو موضوع محوری منطقه هستند. عربستان اکنون خود را به عنوان کلید راه حل این بحران معرفی کرده است و ایران را مانع اصلی صلح اعراب و اسراییل نشان میدهد. در مقابل، ایران هم به سیاست خود در حمایت از محور مقاومت ادامه می‌دهد.

اما به نظر می‌رسد عربستان برای تحقق این ایده با مشکلات زیادی مواجه است. برخی از این موانع عبارتند از:

1 - افکار عمومی جهان اسلام به شدت در مورد برقراری ارتباط با اسرائیل حساسند و فلسطینیها هیچ گاه عربستان را بابت این خیانت نخواهند بخشید. به خصوص که عربستان مراقب است گروههای فلسطینی زیاد به ایران نزدیک نشوند. برفرض به دست آوردن یک پیمان منطقهای و سیاسی در برابر ایرانولی بستن پیمانی به این اهمیت، بی‌آنکه مردم در کشورهای عربی رضایت داشته باشند، بسیار دشوار خواهد بود حتی اگر بگوییم بیشتر این کشورها دموکراتیک نیستند و به افکار عمومی توجه چندانی ندارند.

2 - امروز ساخت شهرک‌های یهودی نشین در سرزمین‌های اشغالی فلسطینی، جایی که فلسطینی‌ها می‌خواهند دولت آینده خود را بسازند، همچنان ادامه دارد؛ و دولت بنیامین نتانیاهو هنوز آماده نیست که تأسیس دولت فلسطین در این سرزمین‌ها را بپذیرد. سعودی‌ها این را درک می‌کنند که برقراری رابطه با اسرائیل همزمان با ادامه چنین وضعیت به بهای بسیار سنگینی برای عربستان سعودی تمام خواهد شد و ایران در این میان بیشترین استفاده سیاسی را خواهد کرد.

3 - تجربه پیمان صلح کشورهایی مانند مصر و اردن با اسرائیل که بدون توجه به مسئله فلسطین انجام شد نشان داد که برقراری ارتباط با اسرائیل بر اساس منافع خود بدون توجه به فلسطین چندان پر هزینه هم نیست.

انتهای پیام/

نویسنده: دکتر محسن محمدی

نظرات: (۰) هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر

پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر

شبکه‌ای برای شناخت شدیدترین‌‌دشمن

امام خامنه ای (حفظه الله تعالی):

امروز دشمن اصلی ما در دنیا، صهیونیست و استکبار است. پلیدتر از آمریکا، دولت صهیونیست، در فلسطین اشغالی است. چرا؟ چون بالاخره دولت آمریکا، یک دولت و متّکی به یک ملت است. در صورتی که اساساً دولت غاصب صهیونیستی، متّکی بر یک ملت نیست! ملت ساکن آن مناطق، ملتی است که امروز آواره است! اسراییل، از اوّل با ظلم و آدمکشی، با دروغ و فریب به وجود آمده است. مردم فلسطین، در خارج از فلسطین، با حال کوخ نشینی و اردوگاه نشینی زندگی می‌کنند. خانه‌های آنها و وطن آنها در اختیار کسانی است که از اروپا، از استرالیا، از آمریکا، از آسیا و از آفریقا به آن جا رفته‌اند و یک ملت جعلی و دروغین به وجود آورده‌اند و در آن جا به نام یک ملت، زندگی میکنند و دولتی هم دارند! اساساً چنین ملتی، وجود و هویّتی ندارد.