پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر

شبکه‌ای برای شناخت شدیدترین‌‌دشمن

یادداشت| شکل‌گیری تصوف یهود

شواهد تاریخی از وجود آموزه‌های باطنی و تفاسیر رمزی از کتاب مقدس در بین یهودیان، از قرن دوم پیش از میلاد حکایت دارد، گویا «رؤیای حزقیال نبی» و «داستان آفرینش» در «سفر پیدایش» اولین دستمایه‌های اندیشه‌های عرفانی در میان این قوم بوده است.

پایگاه صهیون پژوهی‌خیبر؛ از آنجا که عرفان و تصوف یهود نسبت به عرفان مسیحیت و اسلام، نمود و بروز کمتری داشته، خاستگاه و چگونگی شکل‌گیری این طریقت، حتى هویت اولین متصوفه یهودی، قرنهاست که در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. در سده‌های اخیر، با پژوهش‌های علمی برخی از یهودیان علاقه‌مند به این حوزه، مانند گرشوم شولم،[۱] زوایای روشن‌تری از این طریقت بر ما نمایان گشته است. با وجود این، بهره اندک ساحت اندیشه‌های عرفانی یهود از آثار گرانقدر و عظیم، ما را در کشف زوایای مختلف افکار و اندیشه‌های متصوفه اولیه و نیز زمان و مکان اولین آرای عرفانی در میان یهودیان، با ابهامات اساسی روبه رو کرده است.

 

ساحت اندیشه‌های عرفانی یهود

شواهد تاریخی از وجود آموزه‌های باطنی و تفاسیر رمزی از کتاب مقدس در بین یهودیان، از قرن دوم پیش از میلاد حکایت دارد[۲]، گویا «رؤیای حزقیال نبی» و «داستان آفرینش» در «سفر پیدایش» اولین دستمایه‌های اندیشه‌های عرفانی در میان این قوم بوده است. خاخام‌های یهودی اولین مدعیان کشف این اسرار بودند؛ چرا که تاملات عرفانی آمیخته با سحر و جادو، تلویحا در رساله‌های مختلف تلمود یافت می‌شود.

آثار به جای مانده از دوره گائونی[۳] نیز گویای این واقعیت است که تعدادی از حکیمان میشنایی[۴] و تلمودی[۵] دستی در مطالعات عرفانی داشتند. برخی به طور دقیق و فراگیر و البته عده‌ای نیز در حد کلیات بدان می‌پرداختند.

 

آموزش تعالیم سری و رازورزانه

خاخام‌های یهودی به آموزش تعالیم سری و رازورزانه در مدارس خود مشغول بودند و آموزه‌های باطنی را بدون وارد شدن در جزئیات، به شمار اندکی از شاگردان ممتاز خود منتقل می‌کردند. ایشان توضیح این گونه مطالب را برای افراد زیر سی سال قدغن کرده بودند، ربی‌ها[۶] معتقد بودند، تحصیل اسمای خداوند، شایستگی‌های ویژه‌ای می‌خواهد و نباید در اختیار کسانی که قابلیت تعلیم آن را ندارند قرار گیرد؛ چرا که بیم آن می‌رفت افراد نالایق از قدرتی که در اثر شناخت اسرار اسمای الهی و رموز خلقت تحصیل می‌نمایند، بهره‌برداری ناشایست کنند و اسباب شکاکیت و ارتداد مردم را فراهم آورند.

اما قوه تخیل آزاد یهودیان، آنان را بر آن می‌داشت تا آنچه را پیش از آفرینش آدم به وقوع پیوسته بود با آنچه را در پی انهدام جهان به وقوع خواهد پیوست، به تصویر بکشند.

 

سرچشمه‌های تصوف یهود

منشأ و سرچشمه‌های تصوف یهود، اگر چه به قول برخی مورخان کتاب مقدس است اما بررسی‌های دقیق تر حکایت از پیوند این طریقت با آموزه‌های کاهنان مصر باستان، اندیشه‌های هلنی، گنوسی، میراث بابلیان و حتی زردشتیان دارد یقینا در دوران تعمیر ثانی معبد، فلسطین مهد آموزه‌های سری بود که به نهضتی به نام مرکبه[۷] منتهی شد. این طریقت که چندان مصلحت نبود رواج عام یابد، از حدود قرن دوم و سوم میلادی در میان یهودیان بالیدن گرفت و از همان آغاز شکل‌گیری، با تلفیق مکاشفات آسمانی با فلسفه، کیهان‌شناسی و نجوم به حد افراط در تنگنای بررسی ابعاد جسمانی ذات الوهیت (شیعورقوما) گرفتار آمد.

انتهای پیام/

پی‌نوشت:

1 - گرشوم شولم، نخستین پروفسور دانشگاه عبری اورشلیم در رشته عرفان یهودی که تحقیقات آکادمیک فراوانی در تصوف یهود داشته است. کتاب جریانات بزرگ در عرفان یهودی یکی از تألیفات مهم او است.

2 - اپساتین، ایزیدور(۱۳۸۵) یهودیت. مترجم: بهزاد سالکی

3 -  Gconic period «گائون» به معنای عالی جناب، لقب دانشمندان یهود، از پایان قرن ششم تا میانه قرن یازدهم است.

4 - Mishna : میشنا از جهت لغوی به معنای تکرار و عبارت است از شرایع و روایاتی که موسى علیه السلام از خداوند دریافت نموده و سپس به طور شفاهی به پیامبران بعد از خود منتقل کرده است. این روایات سینه به سینه نقل شده تا به دست علمای بزرگ و احبار بهودی رسیده است. از این جهت میشنا در حقیقت تورات شفاهی یا شریعت شفاهی قوم یهود است که بخشی از تلمود را تشکیل میدهد.(ابراهیمی دینانی، ۱۳۸۹ص ۱۴۵) این متن به شش بخش تقسیم می شود: ۱. احکام و دعاهای برکت کشاورزی ۲. اعیاد ۳.‌احکام مربوط به زنان ۴٫ قوانین مدنی ۵٫ مقدسات ۶٫ احکام طهارت شرعی، میشنا عمدتا به موضوعات هلاخایی می پردازد و برای یهودیت در دوران های بعد منبع معتبر بوده است (هینلز، ۱۳۸۹، ص ۶۲۵)

5 -  Talmud: متن اصلی یهودیت خاخامی، شرح دامنه دار میشنا، که شامل تلمود بابلی (قرن پنجم) و تلمود فلسطینی (قرن چهارم) می باشد. هر دو تلمود به زبان آرامی نوشته شده اما تلمود بابلی مفصل تر است و بحث های آن در مورد موضوعات مختلف، گسترده تر از تلمود فلسطینی است. به طور کلی مطالب تلمود زا می توان به دو دسته تقسیم کرد: ۱٫ هلاخا، یعنی موضوعات شرعی و آیینی ۲. اگاداء یعنی موضوعات الاهیاتی، اخلاقی و فرهنگ عام. هلاخای تلمود بابلی، برای همه یهودیان سنتی لازم الاجرا است. آگاده اگرچه الزام آور نیست، محور الأهبات یهودی در دوره های بعد بوده است. (همان، ص ۱۹۹).

6 - رابی یا رَبَن (به عبری: רַבִּי) در اورشلیم به آموزگارِ تورات گفته می‌شود. رابی به معنیِ استادِ من و به صورت جمع ربانیم (به عبری: רבנים) پژوهشگر مرجع دینی در جامعه یهودی است.

نظرات: (۰) هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر

پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر

شبکه‌ای برای شناخت شدیدترین‌‌دشمن

امام خامنه ای (حفظه الله تعالی):

امروز دشمن اصلی ما در دنیا، صهیونیست و استکبار است. پلیدتر از آمریکا، دولت صهیونیست، در فلسطین اشغالی است. چرا؟ چون بالاخره دولت آمریکا، یک دولت و متّکی به یک ملت است. در صورتی که اساساً دولت غاصب صهیونیستی، متّکی بر یک ملت نیست! ملت ساکن آن مناطق، ملتی است که امروز آواره است! اسراییل، از اوّل با ظلم و آدمکشی، با دروغ و فریب به وجود آمده است. مردم فلسطین، در خارج از فلسطین، با حال کوخ نشینی و اردوگاه نشینی زندگی می‌کنند. خانه‌های آنها و وطن آنها در اختیار کسانی است که از اروپا، از استرالیا، از آمریکا، از آسیا و از آفریقا به آن جا رفته‌اند و یک ملت جعلی و دروغین به وجود آورده‌اند و در آن جا به نام یک ملت، زندگی میکنند و دولتی هم دارند! اساساً چنین ملتی، وجود و هویّتی ندارد.