شهادت زکریا از علائم ظهور امام زمان است؟!




«غلام» در روایت به معنای جوان است و به معنای پسر بچه و کودک نیست. پس از این جهت نمی‌­توان روایت را با زکریای شهید تطبیق داد. نکته دیگر این­که، تطبیق این علائم ظهور و چنین مواردی، همیشه در طول تاریخ رخ­داده و هیچ­وقت هم نمی‌­توانند دقیق باشند.



به گزارش سرویس سیاسی پایگاه صهیون پژوهی خیبر؛ اخیرا خبر کشته شدن یک کودک ۷ ساله به نام زکریا بدر علی الجابر با واکنش‌های زیادی در فضای مجازی همراه بوده است. زکریا چند روز پیش به همراه مادرش برای زیارت مرقد مطهر حضرت رسول(ص) عازم مدینه بود. راننده وهابی تاکسی با اطلاع از شیعه بودن این مادر و فرزند با شیشه شکسته شده کودک را مقابل چشمان مادر سر برید. این اتفاق غم‌انگیز حاشیه‌های مختلفی را رغم زد.

بسیاری از کاربران فضای مجازی شهادت زکریا را به استناد روایتی از امام صادق علیه السلام یکی از علائم ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه  شریف بیان کردند؛ پایگاه صهیون پژوهی خیبر به جهت بررسی علمی و تطبیق روایت مصاحبه‌ای را با «حجت الاسلام والمسلمین احمد غلامعلی» ترتیب داده است؛ متن این مصاحبه در ادامه تقدیم می‌گردد.

خیبر: لطف کنید ابتدا درباره اصل روایت و سند آن توضیحاتی بفرمایید.

استاد غلامعلی: روایتی که در طی چند روز اخیر و در رابطه با شهادت طفلی بی‌­گناه به ­نام زکریا در فضای­ مجازی منتشر شده، روایتی است که در کتاب کافی مرحوم کلینی، صفحه ۳۳۷ و در حدیث پنجم قید شده است.


عَلِی بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُوسَی الْخَشَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُوسَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُکیرٍ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یقُولُ إِنَّ لِلْغُلَامِ غَیبَةً قَبْلَ أَنْ یقُومَ قَالَ قُلْتُ وَ لِمَ قَالَ یخَافُ وَ أَوْمَأَ بِیدِهِ إِلَی بَطْنِهِ ثُمَّ قَالَ یا زُرَارَةُ وَ هُوَ الْمُنْتَظَرُ وَ هُوَ الَّذِی یشَک فِی وِلَادَتِهِ مِنْهُمْ مَنْ یقُولُ مَاتَ أَبُوهُ بِلَا خَلَفٍ وَ مِنْهُمْ مَنْ یقُولُ حَمْلٌ  وَ مِنْهُمْ مَنْ یقُولُ إِنَّهُ وُلِدَ قَبْلَ مَوْتِ أَبِیهِ بِسَنَتَینِ وَ هُوَ الْمُنْتَظَرُ غَیرَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یحِبُّ أَنْ یمْتَحِنَ الشِّیعَةَ فَعِنْدَ ذَلِک یرْتَابُ الْمُبْطِلُونَ یا زُرَارَةُ قَالَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاک إِنْ أَدْرَکتُ ذَلِک الزَّمَانَ أَی شَی ءٍ أَعْمَلُ قَالَ یا زُرَارَةُ إِذَا أَدْرَکتَ هَذَا الزَّمَانَ فَادْعُ بِهَذَا الدُّعَاءِ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَک فَإِنَّک إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَک لَمْ أَعْرِفْ نَبِیک اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی رَسُولَک فَإِنَّک إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی رَسُولَک لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَک اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَک فَإِنَّک إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَک ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی ثُمَّ قَالَ یا زُرَارَةُ لَا بُدَّ مِنْ قَتْلِ غُلَامٍ بِالْمَدِینَةِ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاک أَ لَیسَ یقْتُلُهُ جَیشُ السُّفْیانِی قَالَ لَا وَ لَکنْ یقْتُلُهُ جَیشُ آلِ بَنِی فُلَانٍ  یجِی ءُ حَتَّی یدْخُلَ الْمَدِینَةَ فَیأْخُذُ الْغُلَامَ فَیقْتُلُهُ فَإِذَا قَتَلَهُ بَغْیاً وَ عُدْوَاناً وَ ظُلْماً لَا یمْهَلُونَ فَعِنْدَ ذَلِک تَوَقُّعُ الْفَرَجِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (کافی ج ۱ ص ۳۳۷ ط اسلامیه)

زراره گوید: از امام صادق (ع) شنیدم می فرمود: برای آن پسر بچه (حضرت حجت)، پیش از قیام و ظهورش غیبتی بایست، گوید: گفتم: چرا؟ فرمود: بیم دارد، و به شکم خود اشاره کرد، سپس فرمود: ای زراره او است که انتظارش را باید کشید، او است که در ولادتش تردید شود، برخی گویند پدرش بی جانشین مرد، برخی گویند در شکم مادر بود که پدرش مرد، برخی گویند دو سال پیش از مرگ پدر به دنیا آمد، او است منتظر، جز این که خدا عز و جل دوست دارد شیعه را بیازماید، در این جا است ای زراره که باطل خواهان به شک اندر شوند، گوید: گفتم: قربانت، اگر به این دوره رسیدم چه باید کرد؟ فرمود: ای زراره وقتی به این دوره رسیدی، این دعا را بخوان: «بار خدایا خودت را به من بشناسان زیرا تو اگر خود را به من نشناسانی، من رسولت را نشناسم، بار خدایا رسول خود را به من بشناسان زیرا اگر تو رسول خود را به من نشناسانی حجت تو را نشناسم، بار خدایا حجت خود را به من بشناسان زیرا اگر تو حجت خود را به من نشناسانی از دینم به در شوم و گمراه گردم».


זכריה בדר עלי אל-ג'אבר

بررسی محتوای روایت

در این روایت، امام صادق(ع) به زُراره می‌فرمایند که قائم اهل‌بیت پیش از قیام در دوران غیبت به­ سر می‌برد. سپس حضرت می‌فرمایند: «یا زُرَارَةُ لَا بُدَّ مِنْ قَتْلِ غُلَامٍ بِالْمَدِینَةِ»؛ یعنی بی‌تردید جوانی در مدینه کشته می‌شود. سپس زراره از امام صادق(ع) می‌پرسد آیا سپاه سفیانی این جوان را می‌کشد؟ حضرت می‌فرمایند، خیر چنین نیست؛ بلکه سپاه آل بنی ­فُلان این کودک را می‌کشند. حضرت چنین مضمون کنایی را به کار می‌برند، سپس امام در ادامه می‌فرمایند این‌ سپاه حمله می­کنند و وارد مدینه می­ شوند و آن جوان را گرفته و در مدینه می­ کشند؛ وقتی که این جوان از روی ظلم و ستم کشته می­ شود، خداوند دیگر به این آل بنی ­فلان مهلت نمی­ دهد و این هنگام مردم باید منتظر فرج باشند.

بررسی سند روایت

این روایتی است که اصل آن در کتاب کافی شریف از مرحوم کلینی وجود دارد؛ و غیر از آن در کتاب کمال ­الدین صدوق در صفحه ۳۴۲، حدیث بیست و چهارم نیز با سه سند قید شده است. یکی از این سندها، غیبت نعمانی صفحه ۱۶۶، حدیث ششم است که در این­جا نیز سه سند برای حدیث قید شده است که یکی از آن­ها معتبر است. البته گفتنی است که روایت کافی از جهت سند ضعیف است؛ به­خاطر این­که فردی به نام عبدالله بن موسی در سند است اما از آن­جا که توفیق و تضعیفی ندارد موجب تضعیف سند نمی­شود؛ البته باقی رجال در حد خوبی هستند. به طور کلی می­توان گفت روایت معتبر برای این ماجرا وجود دارد و به خاطر ضعف یک نفر کلِ روایت را کنار نمی‌گذاریم. پس این روایت در سه کتاب که جزو کتب کهن ما هستد، قید شده است.

خیبر: منظور حضرت از این­که می‌فرمایند «بنی­‌فُلان»، دقیقاً چیست آیا قرینه‌ای برای شناخت این قبیله وجود دارد در روایات دیگر؟

استاد غلامعلی: نمی‌­توان بنی‌­فُلان را به کسی یا شخص خاصی ارجاع داد؛ مثلا برخی از این­ها هستند که در موقعیت بنی­‌عباس بودند و مراد بنی‌­عباس می‌­شده است. و الّا برخی از موارد چون در حالت تقیه بودند، اهل­بیت با کنایه صحبت می‌­کردند. البته عد‌ه‌­ای معتقدند کنایه به بنی‌عباس است؛ اما این که بنی‌­فلان از نسل چه کسی باشند دقیقاً مشخص نیست.

خیبر: قرینه‌­ای هم در روایات دیگر وجود ندارد که ب­توان مورد دیگری را پیدا کرد و با آن تطبیق داد؟

استاد غلامعلی: خیر؛ در روایت دیگر نیز به تناسب متفاوت هستند. مثلا گاهی منظور از آل بنی‌­فلان، بنی‌­امیه است و در موقعیتی دیگر منظور بنی‌­عباس است. در حقیقت هر دو گروهی که یاد شد، به عبارت موردبحث تعبیر شده‌­اند.

خیبر: این روایت در فضای شهادت یک کودک درحال انتشار و مطرح شدن است و امام  نیز در متن روایت می­فرمایند: «غُلَامی»؛ آیا می­توان این لغت را با زکریا تطبیق داد؟

استاد غلامعلی: «غلام» در روایت به معنای جوان است و به معنای پسر بچه و کودک نیست. پس از این جهت نمی‌­توان روایت را با زکریای شهید تطبیق داد. نکته دیگر این­که، تطبیق این علائم ظهور و چنین مواردی، همیشه در طول تاریخ رخ­داده و هیچ­وقت هم نمی‌­توانند دقیق باشند.

علائم قطعی ظهور امام زمان

اگر بخواهیم به علائم ظهور بپردازیم، یک­سری علائم قطعی و حتمی وجود دارد که براساس مجموع روایات به­ دست آمده‌­اند.علائم حتمی که از روایات استفاده می‌شود عبارتند از:

  1. شورش سفیانی
  2. فرورفتن زمین در بَیداء 
  3. کشته شدن نفس زَکیه
  4. خروج یَمانی 
  5. ندای آسمانی

یک‌­سری علائم غیرحتمی نیز در روایات اشاره شده است که عبارتند از:

  1. سرازیر شدن علم از قم به سایر نقاط جهان
  2. قیام دعو‌ت‌گران دروغین و افزایش مدعیان دروغین
  3. جلوگیری از زیارت کعبه
  4. فراوانی اختلاف
  5. زلزله
  6. فتن­ه‌های پی­‌در­پی
  7. مرگ فردی به­ نام عبدالله که خلیفه است
  8. ازبین رفتن دو سوم از مردم
  9. آتش‌­سوزی در حجاز
  10. سیل در کوفه و نجف
  11. و…

بنابراین قتل «غلام» در مدینه جزو علائم حتمی نیست و جزو علائم غیرقطعی محسوب می­‌شود.

نکته دیگر که درمورد علائم ظهور باید بدان توجه کرد این است که این­گونه نیست که این نشانه­‌ها چسبیده به ظهور باشند. احتمال دارد یکی از نشانه­‌های حتمی، غیر از ندای آسمانی که متصل به ظهور است، این احتمال وجود دارد که سایر علائم طی فواصل چندین و چند ساله رخ دهند. در حقیقت این نشا­نه‌­ها قبل از ظهور واقع می­‌شوند؛ اما برای این­که متصل به ظهور حضرت­ حجت باشند دلیل قطعی وجود ندارد.

خیبر: در خصوص این روایت چطور؟

استاد غلامعلی: این روایت نیز جزو نشانه­‌های غیرحتمی است.

خیبر: به طور کلی می­‌توانیم این حادثه را با روایت مذکور تطبیق دهیم؟

استاد غلامعلی: خیر؛ اصلاً نباید وارد این حوزه شد؛ لذا تطبیق روایت فعلی بر این حادثه ناگوار نمی تواند تطبیق دقیق و قطعی ای باشد.

خیبر: ممنون از توضیحات و نکات مفید شما.