اهمیت بیت‌المقدس در قرآن کریم و روایات اهل‌بیت‌ «علیهم السلام» - خیبر

اهمیت بیت‌المقدس در قرآن کریم و روایات اهل‌بیت‌ «علیهم السلام»

۲۶ آذر ۱۳۹۷ ۰۰:۲۱

عبدالله بن سلام از پیامبر سؤال می‌کند که وسط دنیا کجاست؟ پیامبر می‌فرماید: «بیت المقدس.» وقتی علت را می‌پرسد، پیامبر می‌فرماید: «چون حشر و نشر و صراط و میزان در آن جا برپا می‌شود.»

به گزارش سرویس قرآن و عترت پایگاه صهیون پژوهی خیبر، کتاب‌های آسمانی از قبیل تورات و قرآن کریم بر روی تقدس این سرزمین تأکید داشته و به ابعادی از آن اشاره کرده‌اند. در قرآن مجید آیات متعددی راجع به فلسطین آمده است، که بیشتر درباره قوم بنی اسرائیل در این سرزمین است. در این آیات، عمدتاً به فساد این قوم در زمین و برتری جویی‌های یهودیان اشاره شده است. و مفسران نیز تفاسیر گوناگونی بر آنها نوشته‌اند، از جمله:

ما به بنی اسرائیل در کتاب (تورات) اعلام کرده‌‌ایم که دو بار در زمین فساد خواهید کرد و برتری جویی بزرگی خواهید نمود. هنگامی که نخستین وعده فرا رسد، مردانی پیکارجو بر شما می‌فرستیم تا سخت شما را در هم کوبند و حتی برای تسلط بر شما خانه‌ها را جست‌وجو کنند و این وعده البته قطعی است. سپس شما را بر آنها چیره می‌کنیم و اموال و فرزندانتان را افزون خواهیم کرد، و افراد شما را بیشتر (از دشمن) قرار خواهیم داد. اگر نیکی کنید، به خودتان نیکی می‌کنید، و اگر بدی کنید، باز هم به خود می‌کنید. و هنگامی که وعدة دوم فرا رسد (آن‌چنان دشمن بر شما سخت خواهد گرفت) آثار غم و اندوه در چهره‌های شما ظاهر می‌شود، و (آن‌ها) داخل (اقصی) می‌شوند، همان گونه که بار اول وارد شدند، و البته آن چه در زیر سلطه خود می‌گیرند، درهم می‌کوبند.»۴

در آیات فوق، از دو انحراف اجتماعی بنی اسرائیل، که منجر به فساد و برتری جویی می‌شود، سخن به میان آمده است. به دنبال هر یک از این دو، خداوند مردانی نیرومند و پیکار جو بر آنها مسلط می‌کند تا آنان را سخت مجازات کنند و به کیفر اعمالشان برسانند. همچنین، بیانگر این است که تاریخ بنی اسرائیل در فلسطین فراز و نشیب بسیار دارد.

افزون بر آیات پیش گفته در قرآن مجید تعابیر گوناگونی درباره سرزمین فلسطین آمده است، که عبارتند از:

الف. سرزمین مبارک:

«سُبحانَ الَّذی أَسری بِعَبدِهِ لَیلاً مِنَ المَسجِدِ الحَرامِ إِلَی المَسجِدِ الأَقصَی الَّذی بارَکنا حَولَهُ…»[۵]

«پاک و منزه است خداوندی که بنده خود ـ محمد(ص) ـ را شبانه از مسجدالحرام به مسجدالاقصی که پیرامونش را به قدم خاصان خود مبارک و پرنعمت کرد، سیر داد تا آیات و اسرار غیب خود را به او بنماید.»

جمله «بارکنا حوله» بیانگر این مطلب است که مسجدالاقصی، علاوه بر این که خود سرزمین مقدس است، اطراف آن نیز سرزمین مبارک و پربرکتی از نظر مادی و معنوی است. این سرزمین مقدس در طول تاریخ کانون پیامبران بزرگ خدا و خاستگاه نور توحید و خداپرستی بوده است[۶]. از حضرت امام صادق(ع) نقل شده است:

«مسجدالاقصی یکی از مهم‌ترین مساجد اسلام است و عبادت در آن فضیلت بسیار دارد.»

«و نجیناه و لوطا الی الارض التی بارکنا فیها للعالمین.»[۷]

«ما ابراهیم و لوط ـ برادرزاده‌اش را، از شر نمرودیان رهانیدیم و به سرزمین شام که ما برای جهانیان قرار دادیم، فرستادیم.»

در تفاسیر آمده است که «الارض التی…» درباره بلاد شام است. یعنی آن چه از زمین کم شود، به شام افزوده و آن چه از شام کم شود، به فلسطین افزوده شود. گفته می‌شود که فلسطین سرزمین محشر و منشر است.

ب. سرزمین مقدس:

«یا قوم ادخلوا الارض المقدسه التی کتب الله لکم.»[۸]

«ای قوم وارد سرزمین مقدس شوید که خداوند برای شما مقرر گردانید.»

بنابر نظر بسیاری از مفسران، الارض المقدسه همان بیت‌المقدس و روستاهای اطراف آن است.

ج. جایگاهی نزدیک:

«واستمع یوم یناد المناد من مکان قریب.»[۹]

«آن گاه که منادی از جایگاهی نزدیک ـ نزدیک‌ترین اماکن ـ ندا سر می‌دهد، گوش فرا ده.»

بنابر مفسران، مکان قریب همان صخره بیت‌المقدس است. به این دلیل که ۱۸ میل از دیگر اماکن به آسمان نزدیکتر است.

احادیث و روایات قرآنی

از احادیث متعددی که از پیامبراسلام(ص) در خصوص فضایل بیت المقدس نقل شده، اهمیت این سرزمین بیشتر روشن می‌شود.

پیامبر گرامی فرموده است:

«لا تشد الرجال الا الی ثلاثه مساجد، مسجدی و المسجدالحرام، و مسجدالاقصی.»

«جز به سوی سه مسجد حرکت نکنید ـ بار سفر نبندید ـ مسجد من و مسجدالحرام و مسجدالاقصی.»

در این زمینه، از ابوذر غفاری نقل شده است که گفت:

«گفتم ای رسول خدا اولین مسجدی که بر زمین پی نهاده شد کدام است؟»

فرمود: «مسجدالحرام.» گفتم: «پس از آن کدام مسجد است؟» فرمود: «مسجدالاقصی.»

عبدالله بن سلام از پیامبر سؤال می‌کند که وسط دنیا کجاست؟ پیامبر می‌فرماید: «بیت المقدس.» وقتی علت را می‌پرسد، پیامبر می‌فرماید: «چون حشر و نشر و صراط و میزان در آن جا برپا می‌شود.»

از پیامبر گرامی اسلام(ص) سؤال شد که آدم(ع) در چه سرزمینی خلق شد؟ فرمود: «سر و صورت آدم(ع) در کعبه و بدن او در بیت المقدس.»

پیامبر اسلام(ص) فرمود:

«چهار شهر بهشتی هستند: ۱٫ مکه، ۲٫مدینه، ۳٫بیت المقدس، ۴٫منصوره (که بین سیحون وجیحون واقع است.)»

از اقوال و روایات پیامبر اسلام(ص) درباره بیت المقدس چنین بر می‌آید که این سرزمین مقدس از ابعاد گوناگون مورد تأکید اسلام و پیامبر ـ صلوات الله علیه ـ بوده است:

  • یک رکعت نماز در بیت المقدس به منزله هزار رکعت است و موجب آمرزش گناهان می‌شود.
  • سکونت در آن مهم است.
  • بیت المقدس سرزمینی است که با مقاومت و برپایی حشر و نشر و پل صراط و میزان ارتباط دارد.
  • خلقت آدم(ع) به تقدیس و مبارکی سرزمین بیت المقدس افزوده است.
  • بیت‌المقدس شهر بهشتی است، و از همین شهر پیامبر(ص) به معراج رفته است.

آینده بیت‌المقدس در عصر ظهور حضرت حجت(عج)

درباره آینده بیت‌المقدس نیز نکاتی بسیار شنیدنی در روایات اسلامی وجود دارد. روایاتی نظیر این که، صور در آن جا دمیده می‌شود و محشر از آن جا شروع می‌شود. روایات مربوط به سرزمین فلسطین و حوادث و شخصیت‌های آن در زمان ظهور حضرت مهدی ـ عجل الله تعالی فرجه الشریف ـ نیز بر اهمیت جایگاه فلسطین در جهان اسلام افزوده است. بنابر نقل روایات، حضرت مهدی(عج) از مکه به بیت المقدس مهاجرت می‌کند و در آن جا ساکن می‌شود. ایشان نسخه‌های اصلی تورات را از درون غاری در انطاکیه و کوهی در فلسطین و دریاچه طبریه بیرون می‌آورد، و با استناد به آن، یهودیان را محکوم و نشانه‌ها و معجزاتی برای آنان آشکار می‌کند. برخی یهودیان که بعد از نبرد آزادی قدس، جان سالم به در می‌برند، تسلیم آن بزرگوار می‌شوند و آنان که تسلیم نمی‌شوند از کشورهای عربی اخراج می‌شوند[۱۳].

از روایات چنین برمی‌آید که بزرگترین جنگ‌های سفیانی، نبرد بزرگ فتح فلسطین و جنگ با حضرت مهدی(عج) است، که یهودیان و رومیان در این نبرد سفیانی را پشتیبانی می‌کنند، و غائله با کشته شدن سفیانی و پیروزی حضرت حجت(عج) و آزادی فلسطین و ورود آن حضرت به قدس پایان می‌پذیرد.

به طورکلی، اهمیت و تقدس فلسطین و جایگاه آن در جهان اسلام از دیدگاه قرآن و روایات اسلامی را باید در نکات ذیل خلاصه کرد:

  • این سرزمین را خداوند به پیامبران اخصاص داده است. به طوری که از ابن فارس مصری نقل شده است که:

«بیت المقدس را پیامبران ساختند، در آن جا سکونت گزیدند، در جای جای آن به نماز ایستادند و آن جا مدفن اغلب پیامبران است.»

  • خداوند بیت المقدس را به اسراء بهترین بنده خود اختصاص داد. معراج حضرت محمد ـ صلوات الله علیه ـ از بیت المقدس به سدرة المنتهی صورت پذیرفت. پس از معراج اول، حضرت در بیت المقدس فرود آمد و سپس به مکۀ مکرمه بازگشت. اختیار این مکان مقدس به مشیّت خداوند متعال، امری الهی و یک برنامه آسمانی بود، که به دنبال آن و تا ابد، قلب مسلمانان با بیت المقدس پیوندی عمیق داشته و خواهد داشت.
  • اولین قبله در آن جا قرار دارد. پیامبر(ص) قبل از هجرت و سال‌ها پس از آن تاریخ، به طرف بیت‌المقدس نماز می‌گزارد.

آن چه ذکر شد، گویای اهمیت فلسطین، تقدس و جایگاه ویژه آن در جهان، از دیرباز تا به امروز بوده است. سرزمینی که از جمله مناطق مهم وقوع حوادث تاریخ اسلام به شمار می‌رود و هیچ‌گاه مقام و منزلت و قداست این سرزمین به ویژه بیت‌المقدس مورد تردید قرار نگرفته است. این منزلت امروزه از نظر مسلمانان نشانه خصیصة جهان شمولی اسلام تلقی می‌شود. مرحوم سید قطب در تفسیر عظیم خود بر قرآن مجید، در اشاره به آیة اول سوره اسراء می‌نویسد:

«اسراء تمام ادیان توحیدی بزرگ از ابراهیم و اسماعیل تا خاتم الانبیاء به یکدیگر پیوند می‌دهد و اماکن مقدس ادیان توحیدی را در یک جا گرد می‌آورد. چنان است که گویی حضرت محمد(ص) خاتم الانبیاء، با این سفر شبانه شگرف اعلام می‌کند که پیام و رسالت او حاوی پیام و رسالت پیامبران قبلی و مرتبط با آنها است.»

قسمت اول این یادداشت را در لینک زیر مطالعه کنید:

چرا بيت‌المقدس براي مسلمانان و جهان اسلام قداست و اهميت دارد؟

پاورقی:

[۴] – سوره اسراء، آیات ۷-۴٫

[۵] – سوره اسراء، آیه ۱٫

[۶] – تفسیر نمونه، ج۱۲، ص۱۰٫

[۷] – سوره انبیاء، آیه ۷۱٫

[۸] – سوره مائده، آیه ۲۱٫

[۹] – سوره ق، آیه۴۱٫

[۱۰] – معصومی، علی، همان، ص۴۶٫

[۱۱] – سوره حدید، آیه ۱۳٫

[۱۲] – فصلنامه حضور، ش ۴۰، بهار۱۳۸۱، ص۱۱۲٫

[۱۳] – برای آگاهی بیشتر رک: کورانی، علی، عصر ظهور، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، ص۳۴۰-۳۳۳٫

[۱۴] – ر.ک، سیدحسین موسوی، تهدیدهای جدید امنیتی اسرائیل در منطقه خاورمیانه، مجله مطالعات منطقه‌ای، ش۸٫

[۱۵] – شهید مطهری، حماسه حسینی، ج۱، سخنرانی استاد در عاشورای ۱۳۹۰(۱۳۴۸شمسی).

[۱۶] – بیانات مقام معظم رهبری در خطبه دوم نماز جمعه (۱۶/۱/۸۱).

[۱۷] – جهت مطالعه بیشتر ر.ک: دیپلماسی پنهان اسرائیل درکشورهای عربی، امین مصطفی، ترجمه محمد جعفر سعدیان؛ ارتباط صهیونیستی، آلفرد. م لیلیانتال، ترجمه سیدابوالقاسم حسینی (ژرفا)، نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ اول، پاییز۱۳۷۹٫

 

استاد مجید صفاتاج

آنهایی که باید بخوانید :

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin
لینک خبر : https://kheybar.net/?p=16446

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *