اهمیت «ژئوپلتیک شیعه» در تفکر صهیونیسم جهانی - خیبر

اهمیت «ژئوپلتیک شیعه» در تفکر صهیونیسم جهانی

۰۸ آذر ۱۳۹۷ ۱۷:۲۳

به جهت وجود اکثریت شیعیان جهان در کشورهای آسیایی، این کشورها برای صهیونیسم جهانی از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردارند. نوشتار حاضر به بررسی ویژگی‌ها و امتیازات شیعه در کشورهای آسیایی می‌پردازد. اهمیت این مبحث به جهت شناخت دقیق موقعیت ژئوپلتیک شیعه می‌باشد چرا که با شناخت دقیق و عمیق از یک فرایند درک عمیقی از چرایی حساسیت و جایگاه آن برای صهیونیسم جهانی به دست می‌آید.

به گزارش سرویس سیاسی پایگاه صهیون پژوهی خیبر بررسی عوامل و ریشه‌های نفوذ سیاسی در کشورهای آسیایی یکی از مهم‌ترین مباحث استراتژیک در حوزه صهیونیسم پژوهی می‌باشد. کشورهای آسایی به جهت وجود اکثریت شیعیان جهان در آن برای صهیونیسم جهانی از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. برای شکست و انحراف شیعه از همه‌ی امکانات و منابع اختصاصی بهره می‌برند و تا آخرین مرحله‌ی ممکن هیچگاه خود بدون واسطه و به طور مستقیم وارد میدان نبرد نمی‌شود؛ به همین جهت است که دائما در مشکلات مختلفی که در کشورهای آسیایی رخ می‌دهد کمتر دیده می‌شود به صورت مستقیم نامی از صهیونیسم جهانی برده شود. نفوذ صهیونیست‌ها در آمریکا و سازمان‌های بین‌الملل منجر شده است که صهیونیسم جهانی بتواند از کشورهای مختلف در مبارزه و تلاش برای نابودی و انحراف شیعه کمک بگیرد.

نوشتار حاضر به بررسی ویژگی‌ها و امتیازات شیعه در کشورهای آسیایی می‌پردازد. اهمیت این مباحث به جهت شناخت دقیق موقعیت ژئوپلتیک شیعه می‌باشد چرا که با شناخت دقیق و عمیق از یک فرایند درک عمیقی از چرایی حساسیت و جایگاه آن برای صهیونیسم جهانی به دست می‌آید.

اسلام یک آیين الهی و جهان شمول است که اگر آن را از دید جغرافیایی بررسی کنیم عبارت است از: محدوده وسیعی از مجموعه ۵۳ کشور اسلامی، ۸ ناحیه اسلامی و ۱۱ کشور غیر اسلامی که از جمعیت قابل توجه مسلمان تشکیل شده است. بازتاب‌های مذهبی، ایستادگی در مقابل سیاست‌های مخالف و سرکوب گرایانه، حمایت از گروه‌های ضعیف و سرکوب شده، نقش مسلمانان در توسعه و نفوذ فرهنگ اسلامی در شئونات مختلف و نهایتا معطوف شدن توجهات جهانی به این سرزمین ها، از جمله مشخصات بارز جهان اسلام است.

باید توجه داشت که مرزهای جهان اسلام را صرفا امواج مذهبی و قدرت جهان شمول آیین اسلام تعیین می‌کند، نه تصمیمات سیاسی و با عوامل طبیعی موجود در آن. بر این اساس نباید به محدوده وسیع جهان اسلام تنها به عنوان یک محدوده جغرافیایی نگریسته جهان اسلام به دلیل گستردگی قلمروی آن و وجود ملیت‌ها و اقوام و نژادهای مختلف در آن، از یک ساختار اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و تاریخی متفاوت و متنوعی برخوردار است که در تبعیت از اسلام، یک مجموعه واحدی را نمایش می‌دهد.

 نحوه توزیع و پراکندگی جمعیت شیعی در جهان، خصوصا در کشورهای آسیایی، از جنبه‌های مختلف اهمیت دارد. در برخی از این کشورها همانند: امارات، عربستان عراق و عمان، حضور شیعیان را به صورت متمرکز در برخی از شهرهای آن شاهدیم که این تمرکز از جنبه‌های مختلف می‌تواند حائز اهمیت باشد. تجمع آنان در مناطق استراتژیک و به ویژه در مراکز نفتی، سبب شده تا شیعیان نفوذ قابل توجهی در اقتصاد کشورهای خود داشته باشند. در اینجا به برخی از این کشورها و موقعیت آنها اشاره خواهیم کرد.

الف: ایران که بیش از ۳۰٪ شیعیان جهان در آن زندگی می‌کنند، بزرگترین کشور آسیایی شیعی در جهان است

ب: اطراف ایران: جمعیت قابل توجهی از شیعیان در کشورهای پیرامون ایران زندگی می کنند که از نظر تعداد، تشابه اعتقادی و آموزه های شیعی، به ایران بسیار نزدیک هستند. از آن جمله، عراق می باشد که یک کشور مهم شیعی است، با بیش از ۹۰ جمعیت شیعه. بحرین کشور دیگری است که در همسایگی ایران قرار دارد. گرچه تعداد کل جمعیت این کشور اندک و کمتر از یک میلیون نفر است، اما از لحاظ آماری یکی از شیعی ترین کشورهاست چرا که بالای ۷۰٪ جمعیت آن، شیعه هستند جمهوری آذربایجان نیز به عنوان یک کشور شیعی در همسایگی ایران است که به علت واقع شدن در دوره‌ایی از حکومت شوروی، شرایطی متفاوت با ایران، در آنجا ایجاد شده است. اما به تدریج با برداشته شدن فشارهای شوروی و تا حدی آزادی اعتقادی شیعه در این کشور، روز به روز در صد شیعیان و نمادهای شیعی مردم بیشتر می‌شود. کشورهای همسایه ایران در شرق مثل افغانستان و پاکستان که دارای جمعیت شیعی زیادی هستند و این دو کشور ۲۰% از جمعیت شیعه جهان را در خود جای داده‌اند و از دیدگاه ژئوپلتیک می‌توانند به عنوان لایه‌ایی پیرامونی برای ایران، قلمداد شوند. با این تفاوت که کمیت حاصل از جمعیت درصدی شیعه در دو کشور افغانستان و پاکستان، نسبت به سایر کشورها، بسیار متفاوت است، چرا که جمعیت این کشورها بسیار زیاد است بطوریکه ۲۰% شیعه‌هایی که در پاکستان موجودند بالای ۴۰ میلیون نفر را تشکیل می دهند، وضعیت جمعیتی شیعیان هند نیز به همین منوال است.

ج: سایر شیعیان آسیا: کشورهایی از آسیا را شامل می شود که شیعیان در آنجا حضور دارند؛ اما هم به لحاظ جغرافیایی از ایران دور هستند و هم از نظر آموزه‌ها و اعتقادات شیعی با ایران متفاوت‌اند. شیعیان یمن که تقریبا به همان اندازه که از ایران دور هستند. از نظر فکری و سیاسی نیز با ایران تفاوت‌هایی دارند. شیعیان آسیای مرکزی که در ازبکستان و تاجیکستان به شکل پراکنده تری وجود دارند نیز همین وضعیت را دارند. همچنین در کشورهای شرق آسیا که تعداد قابل توجهی شیعه وجود دارد این گونه است. در این میان کشور لبنان با وجود اینکه پیوستگی خاکی با ایران ندارد ولی یک کشور مهم محسوب می شود، چراکه ارتباطات متقابلی، در طول تاریخ، بین این دو کشور بر اساس شاخص تشيع همواره برقرار بوده است.

آمار دقیق شیعیان در آسیا

گرفتن آمار دقیقی از جمعیت شیعیان در آسیا، به راحتی امکان پذیر نمی‌باشد چرا که موانع زیادی در راه رسیدن به این امر وجود دارد؛ از جمله مهم ترین دلائل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد

  • شیعیان در آسیا از گروه ها و فرقه های مختلف تشکیل شده اند، از جمله شیعیان دوازده امامی، اسماعیلی، کیسانیه، دروزی ها، علوی ها، بکتاشیها و … لذا طبیعی است که آمار جمعیتی شیعیان متفاوت خواهد بود.
  • علاقمندان به تشیع و گسترش فرهنگ شیعی به طور ذاتی تمایل دارند که تعدادشان بیش از واقعیت نشان داده شود؛ همان طور که رقبای تشیع نیز غالبا آمار کمتر از واقعیت را اعلام می‌کنند. بنابراین رسیدن به آمار مشخص، کار دشواری است و آمار موجود میانگینی از منابع مختلف که در دسترس است، می باشد.
  • ترس از اعلام مذهب در برخی مناطق به خاطر سخت گیریهای سیاسی، فرهنگی،اجتماعی و…
  • پراکندگی شیعیان به خصوص در مناطق دور افتاده با محروم که قابل دسترسی وآمارگیری نمی‌باشند.

شاخصه‌های ممتاز محیطی در قلمرو شیعیان آسيا

  • وجود خلیج فارس که مهم ترین گذرگاه ارتباط زمینی، دریایی و هوایی جهان است.
  • این مناطق، ۷۰ نفت و ۹۰% گاز جهان را دارا است. بنابراین، تردیدی نیست که براساس این شاخص‌ها، ادامه رشد اقتصادی دنیا وابسته به این منطقه است.
  • توان شیعیان بر اساس جغرافیای طبیعی منطقه قابل توجه است که قلمرو این توانمندی‌ها در بحث جغرافیای انسانی، تبعات سیاسی، بنادر و گذرگاه های نفتی نیز قابل توجه و بحث است.

شگردهای تقابل با شیعیان در آسیا و خصوصا خاورمیانه

در دهه ۸۰ میلادی مهم ترین هدف دشمنان تشیع، این بود که جنبش‌های بنیادگرای شیعه را کنترل و مهار کنند. به همین دلیل، با بهره‌گیری از «صدام» و ویژگی‌های شخصیتی او جنگی میان دو کشور شیعه (ایران و عراق) به راه انداختند و طی هشت سال جنگ، کمک‌های فراوانی در جهت دامن زدن به این درگیری‌ها انجام دادند. اما این نفشه دشمنان نقش بر آب شد و در حال حاضر موضوع خاورمیانه، به یکی از مهم‌ترین موضوعات تبدیل شده است. برخی تدابیر پیش بینی شده از سوی دشمنان در خاورمیانه جهت مهار و کنترل شیعه بدین شرح است:

  1. جلب همکاری آن دسته از روحانیون شیعه که زمینه مساعدی برای همکاری در اهداف شوم دشمنان دارند.
  2. مقابله با بنیادگرایی اسلامی شیعی، از طریق ایجاد نوعی سیستم حکومتی سکولار.
  3. ایجاد مؤسسات آموزشی سکولار، متناسب با مؤلفه‌های آموزشی غربی.
  4. ایجاد برنامه‌های فرهنگی متناسب و بلند مدت برای شیعیان در اقصی نقاط جهان.
  5. بهره برداری از اختلافات مرزی، قومی و ملی و حتی عقیدتی درون فرقه‌ای.
  6. زیر نظر داشتن جنبش‌های شیعی مخالف منافع خود.
  7. بهره برداری از اختلافات شیعی و سنی و دامن زدن به آن.
  8. طرح و بررسی امکان حمله نظامی.

چالش های پیش رو برای شیعیان

  1. بلوک بندی جدید: هنگامی که آمریکا و متحدانش، «طالبان» در افغانستان و رژیم «بعث» در عراق را سرنگون کردند، تصور می‌شد که شاید هدف بعدی آنان ایران شیعی است. اما پس از ناکامی آمریکا در برقراری نظم و امنیت در این کشورها و ناکامی در جنگ ۳۳ روزه، توأم با شکست سنگین رژیم‌صهیونیستی، تحلیل‌گران به این نتیجه رسیدند که برنده اصلی تمام تحولات اخیر، برخلاف تصور اوليه ایران بوده است. بر اساس اصل سنتی «موازنه قدرت» حفظ وضع موجود و مبارزه بر سر قدرت و منافع ملی، محوری اصلی میان عربستان سعودی، اردن و مصر عليه ایران و متحدانش در خاورمیانه شکل می گیرد تا از افزایش قدرت ایران در منطقه جلوگیری شود. نشانه‌های این بلوک‌بندی تا به حال خود را به انحای مختلف در مبارزه علیه شیعیان، از پاکستان تا لبنان آشکار کرده است. همچنین افزایش فروش تسلیحات جدید آمریکا به دول غرب منطقه و تأسیس پایگاه‌های نظامی در این کشورها نیز در همین چارچوب قابل تفسير است.
  2. تشدید فرقه‌گرایی در منطقه: دولت‌های مخالف قدرت گیری شیعه در منطقه، برای مقابله، به حمایت از گروههای افراطی سنی، و تجهیز شبه نظامیان سلفی پرداختند مهم ترین دلیل این امر آن است که دول محافظه کار منطقه، علاقه‌ای به رویارویی مستقیم با ایران ندارند، لذا ترجیح می‌دهند به طور سنتی از اقدامات غير مستقيم یعنی تشدید نزاع‌های فرقه‌ای که بسیار تأثیر گذارتر نیز هست، بهره جویند
  3. گسترش اختلافات با طرح کینه های تاریخی: سلفیون با تفسیرهای جهت دار ازوقایع تاریخی، سعی در به غلیان در آوردن احساسات جوانان سنی مذهب عرب دارند. طرح مباحثی چون انتقام گرفتن ایرانیان از سقوط امپراطوری ساسانی با تضعیف خلافت بغداد، همدستی تاریخی ایران با مغولان جهت سقوط حکومت بنی عباس، جلوگیری از پیشروی اسلام به اروپا با حمله به عثمانی و نیز همدستی با اروپاییان در جنگ‌های صلیبی، همگی در این راستا صورت می‌گیرد. تفكراتی از این قبیل می‌تواند شکل دهنده زیربنای تفکر مسموم شیعه ستیزی در میان نسل‌های آینده‌ساکنان کشورهای حاشیه این منطقه باشد.
  4. سرکوب احزاب فعال شیعه؛ یکی از تهدیدات متصور ناشی از تحولات آینده در سطح منطقه، تضعیف جنبش های شیعی در منطقه است.
  5. شعله ور شدن و فرسایشی شدن جنگ بین شیعه و سنی و رشد افكار لائیک.
  6. بهبود و توسعه روابط دول محافظه کار منطقه با اسراییل: مناقشه میان شیعیان و سنی‌ها در منطقه و هراس حکام عرب از توسعه تشیع می‌تواند این نتیجه وخیم را به بار بیاورد که توطئه و فشار روزافزونی بر مقاومت لبنان و فلسطین وارد شود و دولت‌های منطقه در خفا یا علنا به بهبود روابط خود با «تل آویو» بپردازند.
  7. چالش‌های دینی و فقهی: مصداق این محور، فتوای تکفیر شیعیان و تجویز قتل آنان است که این فتواها عمدتا از عربستان سعودی صادر شده است
  8. شکل دادن گروه‌های افراطی: تشکیل گروهای ضد شیعی مثل «سپاه صحابه» «طالبان» «داعش» و … که هدف اصلی آنها از بین بردن و قتل عام شیعیان است.
  9. چالش‌های فیزیکی: تخریب اماکن مقدس، مثل حرمین عسکریین (ع) و انفجارهایی که در عتبات رخ داده است و ترور رهبران شیعی در کشورهای مختلف.
  10. چالش‌های نظری مهم ترین بحث، طرح ایده توهم انگیز و اغراق آمیز هلال شیعی است. با این هدف که واقعیت تشیع را به شکلی جلوه دهد که به نفع غرب و به ضرر جهان اسلام تمام شود. یک هلال ‌نامشخص از ایران تا حماس که قابل تطبيق در نقشه نیست که برای اولین بار از زبان ملک عبدالله پادشاه اردن صادر شد و بعدا در عربستان و مصر به شدت از آن پشتیبانی شد.
  11. چالش های علمی: انتشار کتب ضد شیعی که اکثرا در عربستان صورت می‌گیرد.
  12. چالش‌های الکترونیکی: فعالیت سایت‌ها و شبکه های تلویزیونی و رسانه های متعدد‌ عليه شيعه

پیشنهادهایی در مقابله با چالش های تدوین شده علیه تشیع

  1. ضرورت وجود یک استراتژی سیاسی در کشورهای شیعی و ارائه مدل عملکردی جداگانه برای تک تک کشورها.
  2. توجه و نگاه جدی تر به این چالش‌ها از نظر ساختار سیاسی، اداری و تشکیلاتی.
  3. واقع بینانه فکر کردن و توجه ویژه به واقعیت جغرافیایی کشورهای شیعی.
  4. برگزاری نشست‌ها و همایش‌ها در مراکز علمی در خصوص آینده تشیع و تداوم حمایت از اقلیت‌های شیعی در کشورهای مختلف.
  5. جلوگیری از جنگ مذهبی و فرقه گرایی.
  6. حضور مؤثر در عرصه فرهنگی و تقویت توان فرهنگی شیعیان.
  7. هماهنگی مستمر ميان مراجع تقلید شیعه در حوزه‌های علمیه بخصوص نجف و قم.
  8. کنترل غليان احساسات شیعیان نسبت به اقدامات افراطی و مقابله به مثل کردن.

جهت مطالعه بیشتر رجوع کنید به منابع زیر:

  1. سبحانی، جعفر، گریده سیمای عقاید شیعه ؛ مترجم: جواد محدثی
  2. متقی زاده، زینب، جغرافیای سیاسی شیعیان منطقه خلیج فارس
  3. سعیدی رضوانی، عباس، مقدمه‌ای بر جغرافیای کشورهای اسلامی
  4. فاضلی نیا، نفیسه، ژئوپلتیک شیعه و نگرانی غرب از انقلاب اسلامی
  5. جعفریان، رسول، جغرافیای تاریخی و انسانی شیعه در جهان اسلام
  6. اطلس شیعه

منبع: نواب، ابوالحسن، درسنامه جغرافیای تشیع در جهان معاصر

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin
لینک خبر : https://kheybar.net/?p=15679

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *