بررسی عادی‌سازی روابط کشورهای عربی با رژیم اسرائیل - خیبر

بررسی عادی‌سازی روابط کشورهای عربی با رژیم اسرائیل

۲۹ آبان ۱۳۹۷ ۱۸:۵۴

ملت‌های عربی از عادی‌سازی روابط کشور‌های عربی با اسرائیل به شدت خشمگین هستند. پایگاه اینترنتی نشریه رای الیوم نوشت: این روزها، تلاش کشور‌های عربی خلیج (فارس) برای عادی‌سازی روابط با اسرائیل شدت گرفته است و بیشتر حاکمان این منطقه می‌گویند زمان تفاهم با اسرائیل فرا رسیده است. شکی در این نیست که بیشتر ملت‌های عربی نیز از این سفر شوم خشمگین شده‌اند. گفته می‌شود بحرین نیز دومین کشور منطقه خلیج (فارس) است که از نتانیاهو و دیگر مقامات اسرائیلی استقبال خواهد کرد.

به گزارش سرویس فلسطین و مقاومت پایگاه صهیون‌پژوهی خیبر، رهبر معظم انقلاب: یک روز بود که دولتهاى عرب، صحبت کردن با اسرائیل و حتّى آوردن اسم اسرائیل را یکى از کارهاى بسیار زشت می‌دانستند. اینها با مطرح کردن و پیش کشیدن این قضیه، آنها را یکى یکى از صفوف ملت عرب خارج کردند و بار را به گردن او انداختند. بتدریج کارى کردند که قبح این قضیه ریخت؛ حتّى دولتهایى که در مرزهاى اسرائیل نیستند و هیچ خطر و ضررى هم از اسرائیل نمی‌بینند، در خانه خودشان نشسته‌اند و صحبت از مذاکره با اسرائیل می‌کنند! واقعاً چه لزومى دارد؟ اما می‌کنند؛ چون قبحش ریخته است.[۱]

این یادداشت به بهانه سفر نتانیاهو به عمان، به بررسی عادی‌سازی روابط بین دول عربی و رژیم اسرائیل پرداخته و سعی در کنکاش این موضوع دارد.

 

تاریخچه دفاع از فلسطین در اجلاس اعراب تا عادی‌سازی روابط با اسرائیل

از سال ۱۹۴۶ میلادی که اولین اجلاس اعراب در مصر با دفاع از مسئله فلسطین و اراضی اشغالی شروع شد تاکنون حدود یا بیش از ۲۰ اجلاس می‌گذرد. روزهای اول اهداف این اجلاس‌ها در کشورهای مختلف دفاع از فلسطین در مقابل اسرائیل بود. اما «به گفته عبدالقادر یاسین نویسنده و روزنامه نگاری که مسائل فلسطین را زیر نظر دارد، هر اجلاس سران عرب برای اعراب بدتر از اجلاس قبلی بود. یاسین درباره سخنان محمود عباس گفت که وی می‌خواهد جهان عربی و اسلامی را به سوی عادی‌سازی روابط با اسرائیل بکشاند. یاسین هشدار داد: دولتی فلسطینی در کرانه باختری و نوار غزه در کار خواهد بود زیرا موازنه قوی بین اعراب و اسرائیل اجازه برپایی آن را نمی‌دهد لذا تنها عادی‌سازی روابط باقی خواهد ماند؛ بدون اینکه اعراب به هرگونه اراضی دست یابند.»[۲]

اهداف عادی‌سازی روابط اسرائیل و اعراب

۱٫      به رسمیت شناختن اسرائیل توسط اعراب

 «عبدالباری عطوان» در مطلبی در رای الیوم با اشاره به تحرکات کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس درباره عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی آورده است: هجمه عادی‌سازی هماهنگ با فشار آمریکا ربطی به صلح فلسطینی-اسرائیلی ندارد بلکه صلح رایگانی بین اسرائیل و کشورهای عربی و زمینه سازی برای تحمیل بندهای دیگر معامله قرن است. معامله‌ای که در ترجمه واژگانی به معنای بهره‌برداری از ضعف رسمی عربها برای نابودی آرمان فلسطین، پایان دادن به مناقشه کشورهای عربی و تل آویو و به رسمیت شناختن اسرائیل به عنوان یک کشور خاورمیانه‌ای برادر است. هنگامی که قطر و سلطان نشین عمان دفاتر تجاری خود را در پایتخت‌های‌شان در سال ۱۹۹۶ افتتاح کردند و از مسئولان اسرائیلی مانند اسحاق رابین در سال ۱۹۹۴ در مسقط و شیمون پرز در مسقط و دوحه در سال ۱۹۹۶ استقبال کردند؛ گفتند که این گامی در راستای تشویق روند صلح میان فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها و فراهم آوردن زمینه مساعد گفتگوهاست به ویژه که سازمان آزادی بخش فلسطین توافق اسلو را در سپتامبر ۱۹۹۳ و سپس اردن معاهده وادی عربه را امضا کردند. یوسف بن علوی وزیر خارجه عمان به صراحت اعلام کرد: «نتانیاهو و پیش از وی محمود عباس، در چارچوب درخواست دو جانبه به مسقط آمدند. ما میانجی‌گری نمی‌کنیم. آمریکا نقش اصلی را ایفا می‌کند و اسرائیل یکی از کشورهای خاورمیانه [منطقه غرب آسیا] است!». این اظهارات نشان می‌دهد مسئله چیزی فراتر از یک سفر عادی است؛ بعید نیست نتانیاهو در روزهای آینده برای افتتاح سفارت اسرائیل در مسقط به این شهر بازگردد و سفارتخانه‌های دیگری را در دوحه، ابوظبی، منامه و چه بسا ریاض افتتاح کند، چرا که سخن از روابط طبیعی دوجانبه است.[۳]

۲٫      تسلط بر نفت

غیر از به رسمیت شناختن اسرائیل توسط اعراب، ادعا می‌شود تسلط بر نفت یکی دیگر از اهداف اسرائیل است. شبکه الکوثر  به نقل از عبد الباری عطوان می‌نویسد: «این، قطار صلح نیست، قطار عادی‌سازی و تسلط بر منابع نفت و بازگشت به خیبر است…چرا کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از طریق بیروت یا لاذقیه یا بانیاس و نه حیفا به مدیترانه دسترسی پیدا نکنند؟ چگونه بازاریابی برای این پروژه با آغاز تحریم نفتی علیه ایران شروع شد؟ و آیا اردن و مردمش خطرهایی که این پروژه برای آنها و آینده کشورشان دارد، درک می‌کنند؟ اسرائیلی‌ها در شرایط فعلی خواری و ذلالت کشورهای عربی دریافته‌اند که زمینه دستیابی آنها به منافع نفت کشورهای عربی در حاشیه خلیج فارس و تسلط بر این کشورها و اقتصاد آن فراهم است آن هم به بهانه اینکه این کشورها نیاز دارند از طریق بندر حیفا به دریای مدیترانه دسترسی داشته باشند. به عقیده نویسنده، در واقع آنها (اسرائیلی‌ها) می‌خواهند به خیبر بازگردند و برای رسیدن به رهبری منطقه و رهبری ائتلاف ناتوی عربی-سنی مقدمه چینی می‌کنند، پس حالا این اتفاقی تصادفی است که پروژه قطار عادی‌سازی پایتخت‌های این ائتلاف را به هم متصل می‌کند؟ اسرائیل مقدمه چینی می‌کند تا بر اقتصاد کشورهای عربی و ثروت‌های نفتی آنها چیره شود، هویت ملی آنها را نابود کند و آنها را همچون یک برده و دنباله رو کور به پروژه صهیونیستی ملحق کند و این آخر ننگ است.»[۴]

۳٫      مقابله با ایران

سومین دلیل عادی‌سازی روابط اعراب با اسرائیل هدف قرار دادن کشور ایران است. «مجید صفاتاج» تحلیلگر مسائل اسرائیل در تشریح دلایل فاز جدید عادی‌سازی روابط کشورهای حاشیه خلیج فارس با رژیم صهیونیستی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا اظهار کرد: «مخالفان افکار عمومی کشورهای عربی نسبت به عادی‌سازی روابط نگاه مثبت نداشتند و همین امر موجب شد تا روابط اسرائیل با اعراب به صورت پنهان ادامه پیدا کرد. این سناریو در وضعیت فعلی تا حدود زیادی با گذشته تفاوت دارد؛ چراکه در حالت فعلی ترامپ در کاخ‌سفید است و پرونده‌هایی مانند معامله قرن، انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس به علاوه عادی‌سازی روابط اعراب با اسرائیل را در دست پیگیری دارد که واکنش هیچکدام از کشورهای عربی تا به امروز نسبت به این سه سناریو منفی نبوده است. تا جایی که این کشورها از تحریم ایران توسط آمریکا در ۱۳ آبان استقبال کرده‌اند و این نشان می‌دهد فعل و انفعالاتی که در قالب عادی‌سازی روابط با اسرائیل در حال رخ دادن است، تا حدودی به ایران و هدف قرار دادن کشورمان بر می‌گردد.»[۵]

اهداف اسرائیل از به دست آوردن رسمیت از کشورهاي عربی از منظر رهبر معظم انقلاب

خلاصى اسرائیل از دغدغه معارضات دولتهاى عربى، آن دست آموز آمریکا را اولاً براى وظیفه اصلیش، یعنى مبارزه با حرکتهاى اسلامى در این منطقه – که بزرگترین خطر جدى براى امریکاست – آماده می‌سازد؛ ثانیاً نفوذ امریکا را بر کشورهاى این منطقه حیاتى قطعى کرده، منطقه را به صورت خانه امن امریکاییان درمی‌آورد و شیطان بزرگ، صاحب اختیار بى دردسر خاورمیانه مى‌شود؛ و ثالثاً اسرائیل در راه توسعه سرزمین‌هاى اشغالى عادی‌سازی روابط عربستان، امارات و بحرین با اسرائیل و آرزوی نیل تا فرات، یک سنگر مهم دیگر را فتح مى‌کند.[۶]

 

نقش عربستان، امارات و بحرین در عادی‌سازی روابط

سه کشور عربستان، امارات و بحرین در عادی‌سازی روابط اعراب با اسرائیل نقش بسزایی داشته‌اند. طوری که سال ۲۰۱۷ «روزنامه الشرق قطر در مورد بررسی تحولات سال ۲۰۱۷ میلادی بویژه سیاست خارجی سه کشور عربستان، امارات و بحرین در قبال مسئله فلسطین نوشت: به طور حتم، نام سال ۲۰۱۷ در تاریخ به عنوان سال عادی‌سازی علنی روابط بحرین و عربستان و امارات با رژیم اسرائیل نوشته خواهد شد. ماههای آخر سال ۲۰۱۷ میلادی، امارات و عربستان و بحرین همه خطوط قرمز در رابطه با عادی‌سازی روابط با رژیم اسرائیل را شکستند که شاهد سفرها و دیدارهای علنی دوجانبه، اظهار نظر و عزل سرایی آشکار دوجانبه آنها بودیم که هیچ کس تا آن زمان تصور آن را نمی‌کرد. همین امر باعث شد که «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم اسرائیل جلوی «ترزا می» نخست وزیر انگلیس بگوید: «کشورهای عربی زیادی اسرائیل را یک هم پیمان حیاتی می‌دانند و نه دشمن و خبر خوشحال کننده این است که کشورهای عربی به طرز بی سابقه‌ای دور اسرائیل گردهم می‌آیند. این مسئله‌ای است که هرگز در زندگی‌ام تصور آن را نمی‌کردم.»

در عربستان، حکومت آل سعود از مرحله عادی‌سازی علنی روابط با رژیم اسرائیل به شیوه برگزاری نشست‌ها و تماس‌ها در سطوح مختلف پا را فراتر گذاشت و کمپین تشویق و ترویج عادی‌سازی روابط با این رژیم را در رسانه‌های رسمی خود به راه انداخت. در همین راستا، سایت خبری ایلاف وابسته به عربستان با «گادی ایزنکوت» رئیس ستاد مشترک ارتش رژیم اسرائیل به طور آشکار و صریح مصاحبه کرد تا با این کار، عادی‌سازی روابط را به طور رسمی اعلام کند. بدتر از آن، سکوت عربستان در قبال اقدام دونالد تراپ رئیس جمهور آمریکا در به رسمیت شناختن شهر اشغالی قدس به عنوان پایتخت رژیم اسرائیل بود. حتی فاش شد که اقدام ترامپ با چراغ سبز و موافقت سران حکومت سعودی صورت گرفت.»[۷]

اما در مورد روابط کشور امارات با اسرائیل به هندرسون[۸] مدیر برنامه سیاست‌های خلیج فارس در مرکز سیاست خاور نزدیک واشنگتن[۹] استناد می‌کنیم که گفته است: «مستحکم‌ترین روابط اسرائیل در منطقه خلیج فارس با امارات است.»[۱۰] کشور امارات در مسیر عادی‌سازی روابط خود با رژیم اسرائیل، به همکاری نظامی و امنیتی نیز توجه دارد. ماه مارس سال گذشته شاهد مشارکت نیروی هوایی امارات و نیروی هوایی رژیم اسرائیل در مانور هوایی یونان بود. چنین مشارکتی برای دومین بار در کمتر از یکسال انجام می‌شد زیرا در این سال (۲۰۱۷) خلبانان رژیم اسرائیل با اماراتی‌ها در مانور «پرچم سرخ» در آمریکا نیز شرکت کردند. بر اساس گزارش ارتش آمریکا، هدف از این مانور «تقویت همکاری بین کشورها و محافظت از آمادگی های مشترک و قدرت کار دوجانبه بود.»

خیز برداشتن آشکار بحرین نیز برای عادی‌سازی علنی روابط با رژیم صهیونیستی در جریان سفر علنی یک هیئت ۲۴ نفره بحرینی به فلسطین اشغالی نمایان گشت. این هیئت متشکل از اعضای جمعیت موسوم به «این بحرین است» بود که با پیام صلح شاه بحرین رهسپار فلسطین اشغالی شد. این سفر بدون توجه به خشم گسترده مردمی در جهان عرب و فلسطین به تصمیم اخیر رئیس جمهور آمریکا در به رسمیت شناختن قدس اشغالی به عنوان پایتخت رژیم اسرائیل و انتقال سفارت آمریکا به این شهر انجام شد. [۱۱]

 

زنان چه نقشی در عادی‌سازی روابط داشته و دارند؟

موساد در به کارگیری زنان در روابط سیاسی و حتی تروریستی بسیار فعال بوده است، طوری که این زنان گاهی با برقراری روابط جنسی، گاهی با دیپلماسی و گاهی با ترور و تهدید و جاسوسی توانسته‌اند در روابط سیاسی بین کشورها نقش ایفا کنند. نقش زنان در موساد تاکنون نقش مفیدی بوده توانسته موفق ظاهر شود. یکی از این نقش‌ها، عادی‌سازی روابط اعراب با اسرائیل است. طوری که چندی پیش میری رگیف، وزیر ورزش رژیم صهیونیستی در کشور امارات از وزارت خانه‌ها و شورا‌ها و حتی مساجد این کشور با همراهی گرم شیخ‌نشین‌ها بازدید کرد و این نوعی نفوذ به این کشورها است. در حالی که در گذشته سران مرد اعراب و صهیونیستی در ملا عام دیدار نداشتند چه رسد به حضور زنان در این کشورها و استقبال گرم اعراب از آنها. در پرونده میری رگیف، وزیر ورزش رژیم صهیونیستی می‌بینیم که تخصص آموزش جوانانی را دارد که باید در کشورهای نفتی خلیج فارس نفوذ کنند.

همچنین نقش خانم زیپی لیونی[۱۲] وزیر خارجه دوره‌های گذشته رژیم صهیونیستی نیز در این بین برجسته است. او از سلاح جنسی برای برقراری روابط عبری عربی استفاده کرد و برای اهداف شخصی و صهیونیستی از هیچ فساد اخلاقی گذر نکرده است. «روابط نامشروع متعدد لیونی در راستای اهداف رژیم صهیونیستی به حدی بود که وی با عنوان دیپلمات روابط جنسی (Sex diplomat) مشهور شده است.»[۱۳] به گفته خود لیونی، او با دو تن از اعراب فلسطینی مذاکره کننده، یعنی «صائب عریقات» مذاکره کننده ارشد فلسطینی و «یاسر عبد ربه» دبیر کمیته اجرایی جنبش آزادیبخش فلسطین ارتباط برقرار کرده است. البته این مساله تاکنون مورد تائید و یا تکذیب مقام‌های عرب قرار نگرفته است.[۱۴] همچنین لیونی می‌گوید آن اتاق که در آن به روابط جنسی مشغول شده است مجهز به دوربین مدار بسته بوده و جزئیات تصاویر ضبط شده است و لازم باشد منتشر می‌کند.[۱۵] اما این تمام کار زیپی لیونی نیست. گفته می‌شود که لیونی با شماری از مسئولان عرب و در صدر آنها حمد بن خلیفه آل ثانی امیر و حمد بن جاسم نخست وزیر قطر روابط بسیار نزدیک دارد. خود لیونی روابط خود با این دو مقام قطری را نمونه‌ای از بهترین موفقیت هایش در دوران تصدی مسئولیت در رژیم صهیونیستی می‌داند که این نیز می‌تواند از مصادیق نقش زنان در روابط اعراب و اسرائیل باشد.

 

نظر سنجی‌ها در مورد عادی‌سازی روابط اسرائیل و اعراب

ملت‌های عربی از عادی‌سازی روابط کشور‌های عربی با اسرائیل به شدت خشمگین هستند. پایگاه اینترنتی نشریه رای الیوم نوشت: این روزها، تلاش کشور‌های عربی خلیج (فارس) برای عادی‌سازی روابط با اسرائیل شدت گرفته است و بیشتر حاکمان این منطقه می‌گویند زمان تفاهم با اسرائیل فرا رسیده است. شکی در این نیست که بیشتر ملت‌های عربی نیز از این سفر شوم خشمگین شده‌اند. گفته می‌شود بحرین نیز دومین کشور منطقه خلیج (فارس) است که از نتانیاهو و دیگر مقامات اسرائیلی استقبال خواهد کرد.[۱۶]

گزارش شاخص‌های عربی ۲۰۱۸ که از سوی موسسه مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی نشان می‌دهد به رسمیت شناختن اسرائیل، با مخالفتی جدی و سراسری در جهان عرب روبرو است. نسبت ۸۷% مخالف در برابر تنها ۸% موافق در میان پاسخگویان، نشان ‌دهنده این واقعیت و تاییدکننده صحت دیگر مواضع اعلام شده در این نظرسنجی درباره فراملی دانستن مسئله فلسطین و مخالفت با معاهده ‌های صلح امضاء شده با اسرائیل است.

بیشترین آمار مخالفت با رابطه با اسرائیل در لبنان (۹۷%) و اردن (۹۴%) و تونس (۹۳%) . فلسطین و موریتانی (۹۱%) است. دو آمار قابل توجه در این میان را باید برجسته کرد:

۱٫در سه کشوری که معاهده صلح با اسرائیل امضاء کرده‌اند، یعنی مصر، اردن و فلسطین، اکثریت مطلق مردم مخالف عادی‌سازی روابط با این کشور هستند. در اردن این نسبت به ۹۴% و در فلسطین به ۹۱% و در مصر به ۸۷% می‌رسد.

۲٫در عربستان سعودی، که ظاهرا نظرسنجی به صورت تلفنی در آن صورت گرفته ‌است، ۵۵% پاسخ ‌دهندگان مخالف به رسمیت شناختن اسرائیل و عادی‌سازی رابطه با آن بودند و تنها ۹% موافق این روند بودند. نکته قابل توجه آن است که ۳۶% پاسخ‌دهندگان حاضر به پاسخگویی به این پرسش نشدند. در واقع از حدود ۳۰% کاهش میزان مخالفان نسبت به قبل، تنها ۲% به تعداد موافقان افزوده شده‌است و بقیه ترجیح داده‌اند که از اظهار موضع اجتناب کنند.[۱۷]

 

حساسیت‌زدایی اجتماعی در عادی‌سازی روابط اسرائیل با کشورهای عربی

اندیشکده تبیین طی مقاله‌ای در مورد عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی می‌نویسد: عادی‌سازی روابط اعراب و رژیم صهیونیستی، همواره طرفداران و مخالفان زیادی میان نخبگان منطقه‌ای و بین‌المللی داشته است. فرآیند عادی‌سازی روابط رژیم صهیونیستی و اعراب را می‌توان در قالب سه مرحله ساده‌سازی نمود: مرحله نخست، پذیرش و ایجاد روابط امنیتی و سیاسی پنهان، مرحله دوم، پذیرش عادی‌سازی روابط در فضای نخبگانی و تبیین لزوم آن برای جامعه و نهایتاً مرحله سوم که مهم‌ترین بخش فرآیند عادی‌سازی است، حساسیت‌زدایی اجتماعی است. امروزه رسانه‌ها و نخبگان حامی عادی‌سازی و پذیرش رژیم صهیونیستی در منطقه، وارد مرحله حساسیت‌زدایی از داشتن رابطه و شناسایی رژیم صهیونیستی برای افکار عمومی بالأخص جامعه کشورهای عربی شده‌اند؛ زیرا در صورتی که حتی جامعه کشورهای عربی، مقاومت و جمهوری اسلامی را دشمن بپندارند و احساس دشمنی نسبت به رژیم صهیونیستی کاسته شود، اما به دلیل سال‌ها خیانت، جنگ و رفتارهای نژادپرستانه و جنایت‌آمیز رژیم صهیونیستی، هم‌چنان ارتباط با رژیم صهیونیستی با حساسیت و مقاومت در مقابل آن مواجه خواهد شد. لذا باید تدابیر و رفتارهایی برای حساسیت‌زدایی اجتماعی اتخاذ شود. باید توجه داشت که حساسیت‌زدایی اجتماعی تصمیم و عملی متفاوت از پذیرش عادی‌سازی روابط در فضای نخبگانی و تبیین لزوم آن برای جامعه است. در مرحله سوم عادی‌سازی روابط میان اعراب و رژیم صهیونیستی یعنی حساسیت‌زدایی اجتماعی، دو محور علنی کردن روابط سران و صراحت بیان در عادی‌سازی روابط و القای پیروزی اعراب در صورت عادی‌سازی و اجرای طرح صلح عربی به‌طور جدی دنبال می‌شود.[۱۸]

سعید ابوالقاضی

 

 


[۱] . بیانات در خطبه‌هاى نماز جمعه تهران، ۲۶/۱۰/۱۳۷۶

[۲] . http://tn.ai/1087839

[۳] . https://www.alef.ir/news/3970806169.html

[۴] . http://fa.alkawthartv.com/news/171422

[۵] . http://yon.ir/IT0ds

[۶] . پیام به ملتهاى مسلمان، علما، نویسندگان، روشنفکران و دانشجویان کشورهاى اسلامى، به منظور بسیج نیروهاى عظیم کشورهاى اسلامى براى مقابله با توطئه هاى خباثت آمیز امریکا و اسرائیل در کنفرانس مادرید، ۲۵/۵/۱۳۷۰

[۷] . http://fa.alalam.ir/news/3259071

[۸] . henderson-simon

[۹] . https://www.washingtoninstitute.org/fa/experts/view/henderson-simon

[۱۰] . http://fa.alalam.ir/news/3259071

[۱۱] . همان

[۱۲] . به عبری: ציפי (ציפורה) לבני

[۱۳] . http://www.albawaba.com/editorchoice/tzipi-livni-sex-israel-arab-531667

[۱۴] . http://alainonline.net/news_details.php?sid=10015

[۱۵] . http://alwatan.kuwait.tt/ArticleDetails.aspx?Id=232851

[۱۶] . http://yon.ir/ZdHO5

[۱۷] . http://yon.ir/2scyT

[۱۸] . http://yon.ir/yR6Z9

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin
لینک خبر : https://kheybar.net/?p=15233

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *