تشکیل شبکه جهانی ربا توسط قوم یهود




در سده نهم میلادی یهودیان از طریق برقراری ارتباط با یهودیان بغداد و اندلس، توانستند یک شبکه جهانی تجاری و مالی، بر اساس ربا را بنا کنند.



پایگاه صهیون پژوهی خیبر؛ پیوند یهودیان و حکمرانان اروپایی به سده نهم میلادی باز می‌گردد. همچنین اهمیت آنان به عنوان تجار بین الملل در قرن‌های ده و یازده بیشتر شده به شکلی که در ۱۰۸۴م اسقف شهر اسپیر (غرب آلمان) طی فرمانی اجازه اقامت و مهاجرت یهودیان را صادر می‌کند. در این دوره به یهودیان آزادی مطلق و باورنکردنی در روابط اقتصادی و اجتماعی داده شد تا جایی که با آنان بر طبق قوانین یهود قضاوت می‌شد. همچنین این یهودیان از طریق برقراری ارتباط با یهودیان بغداد و اندلس، توانستند یک شبکه جهانی تجاری و مالی، بر اساس ربا را بنا کنند.

 رونق رباخواری یهودیان 

شروع جنگ‌های صلیبی در نیمه دوم سده یازدهم میلادی، با رونق رباخواری یهودیان و افزایش قدرت آنان در اروپا مرکزی همراه بود. شهسواران مسیح برای تامین مخارج جنگ و تجهیز سربازان خود به نقدینگی محتاج بودند. در مساله حمله به اندلس و تهاجم اسپانیا و پرتغال به موراء بحار، سرمایه گزاری الیگارشی یهود نقش تعیین کننده‌ای داشت.

در واقع یهودیان به دلیل ارتباط قوی و گسترده با یهودیان شرق، نقدینگی و کمک‌های مالی مورد نیاز را در اختیار شوالیه‌ها قرار می‌دادند. در مقابل، یهودیان یا از غنائم سهم می‌بردند و یا پس از جنگ پول اولیه خود را با بهره کلان دریافت می‌کردند. البته پرداخت سود بالا برای شوالیه‌ها هیچگاه سخت و مشکل ساز نبود. چرا که ثروت حاصل از تاراج چنان عظیم بود که هم اصل سرمایه گذاری و سود یهودیان پرداخت می‌شد و هم خزانه‌ای سرشار برای شهسواران مسیح یا حکومت فراهم می‌ساخت.

جالب است که این کمک مالی به مسیحیان تحت عنوان مسأله ربا به غیر یهودیان حتی در فقه یهود نیز نمود پیدا کرده و در بین حاخام‌هایی مثل «یعقوب بن مه یر» و «داوود کمهی نور بونی» به بحث روز بدل شود.


 رباخواری در مسیحیت همچون اسلام حرام و ممنوع بود. به همین جهت گسترش رباخواری در اروپای مسیحی در سده‌های یازده و دوازده، سرآغاز فرایند سکولاریزه شدن اروپا و جدایی حکومت از احکام شرعی بود. اگر چه این امر بسیار دیرتر یعنی در سده شانزدهم تحقق یافت.


 

منبع: زرسالاران یهودی و پارسی، شهبازی، عبدالله، ج۲، ص۱۰۹-۱۰۶٫