راهبرد اسرائیل در سوریه - خیبر

راهبرد اسرائیل در سوریه

۰۳ اسفند ۱۳۹۷ ۱۴:۲۸

درباره اختلاف سوریه و اسرائیل می‌توان گفت؛ بعد از تشکیل این رژیم با حمایت آمریکا و انگلیس، سوریه همچون سایر کشورهای عربی به عنوان داعیه داری رهبری جهان عرب، به مخالفت جدی با اسرائیل می‌پردازد. این اختلاف با تصرف بلندی‌های جولان، شدیدتر و به مشکل دائمی تبدیل شد. سوریه نیز در مقابل برای ضربه زدن به این رژیم با ایران در کمک رسانی تسلیحاتی به جبهه مقاومت همکاری کرده و می‌کند. همه این موارد باعث شد تا سوریه جدای از ایران به مشکلی جدی برای آمریکا و اسرائیل در منطقه تبدیل شود.

پایگاه صهیون پژوهی خیبر – اختلافات سوریه با آمریکا و اسرائیل سبقه‌ای طولانی دارد. اما علت این درگیری و اختلاف چیست؟ سوریه قبل از فروپاشی بلوک شرق از متحدان شوروی محسوب می‌شد. بعد از تجزیه شوروی و تک قطبی شدن جهان، آمریکا تلاش کرد این کشور را به متحدان خود در منطقه اضافه کند. اما در این بین، سوریه جدای از همپیمانی با روسیه جدید، به علت اختلاف با عراق در جنگ هشت ساله، به ایران از جهت تسلیحاتی کمک رسانی می‌کرد که این امر به دلیل دشمنی ایران با آمریکا، چندان به مزاق آمریکایی‌ها خوش نیامد. البته این موارد غیر از اختلاف آن دو بر سر موضوع رژیم صهیونیستی است.

درباره اختلاف سوریه و اسرائیل می‌توان گفت؛ بعد از تشکیل این رژیم با حمایت آمریکا و انگلیس، سوریه همچون سایر کشورهای عربی به عنوان داعیه داری رهبری جهان عرب، به مخالفت جدی با اسرائیل می‌پردازد. این اختلاف با تصرف بلندی‌های جولان، شدیدتر و به مشکل دائمی تبدیل شد. سوریه نیز در مقابل برای ضربه زدن به این رژیم با ایران در کمک رسانی تسلیحاتی به جبهه مقاومت همکاری کرده و می‌کند. همه این موارد باعث شد تا سوریه جدای از ایران به مشکلی جدی برای آمریکا و اسرائیل در منطقه تبدیل شود.

نگرانی آمریکا و اسرائیل از شروع بهار عربی

با شروع بهار عربی در غرب آسیا، سوریه نیز دچار جنگ داخلی شد که با ورود داعش به این جنگ، شرایط نه تنها برای سوریه، بلکه برای منطقه و جهان به ویژه آمریکا و اسرائیل، به شدت نگران کننده شد. با این که داعش توسط اسرائیل و آمریکا و برای تأمین اهداف آنان در منطقه راه اندازی شده بود ولی به مرور زمان از کنترل خارج شد.

از آنجایی که سوریه از موقعیت استراتژیک ویژه‌ای در منطقه برخوردار است، این نا آرامی‌ها و آشوب‌ها موجب شد تا کشورهای هم پیمان و همسایه‌ای مثل ترکیه، روسیه، ایران و عراق به طور مستقیم دخالت نظامی کنند. اگرچه در حال حاضر داعش به شدن تضعیف شده و اسد قدرت از دست رفته خود را با کمک حامیان خود باز یافته است، با این حال این کشور همچنان درگیر مبارزه با عناصر مخالف با دولت و بازمانده‌های داعش و سایر گروه‌های تکفیری است که این امر باعث شد تا شرایط چندان هم به سود اسرائیل و متحدانش نباشد.

وضعیت داخلی سوریه علیه اسرائیل است

وزیر دفاع اسرائیل «موشه یعلون» در این رابطه معتقد است نتایج احتمالی جنگ داخلی سوریه از سه حالت خارج نسیت؛ پیروزی اسد، پیروزی افراطیان و مخالفان حکومت اسد و تجزیه سوریه که در هر صورت اسرائیل ضرر خواهد کرد. اگر اسد پیروز شود حاکمیت جدید بیش از پیش خود را مدیون ایران خواهد دانست. گروه افراطیان نیز به هیچ وجه قابل پیش‌بینی نبوده و نیستند. تجزیه سوریه نیز به دو قسمت کلی افراطی و طرفدار ایران است که در هر دو حالت اسرائیل متضرر خواهد شد.

اسرائیل در تلاش است تا در این جنگ مداخله جدی نداشته باشد. اما از طرفی نمی‌تواند به فعالیت‌های حزب‌الله و ایران در سوریه بی‌تفاوت باشد. به همین دلیل هر از چند گاهی مواضع ایران و حزب الله در سوریه را مورد هدف قرار می‌دهد ولی مراقب است تا این حملات به شکل محدود باشد، تا هم موجب حمله احتمالی به اسرائیل نشود و هم احتمال درگیری مستقیم بین اسرائیل و ایران را به حداقل برساند. از این روی با توجه به شرایط موجود، در این منازعه اسرائیل، چهار هدف اصلی را دنبال می‌کند.

اهداف اسرائیل در سوریه

۱- مهار ایران و جلوگیری از انتقال سلاح‌های ایرانی به حزب‌الله لبنان و جبهه مقاومت در فلسطین

در شکست سخت اسرائیل در جنگ‌های ۳۳ روزه لبنان و ۲۲ روزه غزه، جدای از فرو ریختن هیمنه این رژیم در منطقه، باعث شد تا دامنه جنگ به شهرهای اسرائیل کشیده شود. این امر منجر شد تا آنان را متوجه خطر حلال شیعی و سوریه به عنوان نقش تعیین کننده آن کرد. به همین دلیل اسرائیل و متحدانش برای منزوی کردن جبهه مقاومت و ایران در منطقه، داعش را راه اندازی کردند. اما آنان نمی‎دانستند که این امر موجب نفوذ بیشتر ایران و جبهه مقاومت در منطقه خواهد شد. با شکست داعش نفوذ ایران در سوریه بیشتر و انتقال تسلیحات نظامی به جبهه مقاومت راحت‌تر صورت می‌گرفت. علاوه بر این اکنون ایران با اسرائیل هم مرز شده بود، چیزی که اسرائیل را به شدت نگران می‌کرد. چرا که هم اکنون امکان حمله موشکی به شهرهای شمالی اسرائیل فراهم شده و ایران به راحتی می‌توانست اسرائیل را تحت فشار قرار دهد و نقش بازدارنده در برابر حمله احتمالی اسرائیل را ایفا کند.

۲- به حداقل رساندن نفوذ سیاسی و نظامی روسیه

یکی از دلایل حضور نظامی روسیه در سوریه، بندر «طرطوس» است. بندری که از مدت‌ها قبل حضور نیروهای دریایی روسیه در سواحل این کشور را تضمین می‌کند. دلیل دوم، اختلاف روسیه و آمریکاست. آمریکا به دنبال نظامی تک قطبی در جهان است و به همین دلیل به خود اجازه می‌دهد در مسائل غرب آسیا و سوریه دخالت کند. در مقابل روسیه برای کاهش نفوذ او در منطقه تصمیم به همکاری با همپیمانان خود یعنی ایران و سوریه گرفته است.

این حضور نظامی روسیه به شدت برای اسرائیل دردسر ساز شده است. چرا که ادامه حمایت‌های این کشور، ایران و حزب الله از حکومت اسد منجر به پیروزی آن و بر سر کار آمدن یک نیروی شیعی در سوریه می‌شود. حکومتی که به شدت مخالف با رژیم اسرائیل است. از طرف دیگر اسرائیل نمی‌خواهد حزب الله به سلاح‌های روسیه‌ای مثل موشک‌های کروز ضد کشتی «یاخونت» یا موشک‌های ضد هوایی «پی-۸۰۰» که در اختیار ارتش اسد قرار داده، دست یابد. همچنین این رژیم تلاش می‌کند تا مانع انتقال تسلیحات نظامی به حزب الله شود که در این بین حضور نیروهای روسی، آزادی عمل را از اسرائیل سلب می‌کند. چرا که این امر ممکن است موجب درگیری مستقیم و یا سهوی با نیروهای روسیه را فراهم کند. از این روی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۵م نتانیاهو به روسیه سفر کرد تا با بستن یک توافقنامه هوایی، دریایی و الکترومغناطیسی از ایجاد سوء تفاهم و درگیری جلوگیری کند چرا که او هیچ توانایی واقعی، در تغییر مواضع و تصمیمات روسیه ندارد.

۳- حمایت نسبی از حکومت لرزان اسد

از دیگر راه حل‌های اسرائیل آن است که ضمن مخالفت با رژیم اسد، مانع از سقوط این حکومت شوند چرا که با نابودی آن، سوریه به شدت بی‌ثبات و احتمال حمله به اسرائیل زیاد خواهد شد. به عبارتی نیروهای اسد و ایران قابل پیش بینی هستند ولی نیروهای تکفیری و سلفی این گونه نیستند. البته این حمایت به معنی موافقت با اسد نیست. در واقع آشوب داخلی سوریه و جنگ بین نیروهای اسد و تکفیری‌ها یا مخالفان اسد باعث می‌شود اسرائیل از کانون توجهات در خاورمیانه خارج شده و امنیت آن تضمین شود.

مشروعیت زدایی از ادعای سوریه در قبال بلندی‌های جولان

همانطور که بیان شد تا قبل از به وجود آمدن درگیری‌های داخلی سوریه، نیروهای اسد و اسرائیل در جولان مشغول درگیری بودند. ایجاد جنگ و تقویت مخالفان جدای از موارد بیان شده، در حقیقت بهانه‌ای بود تا نیروهای سوری برای حفظ حاکمیت، جولان را ترک کرده و مرز اسرائیل آرام شود.۱

نتیجه‌گیری

با توجه به مطالب بیان شده اسرائیل گزینه‌های زیادی برای مقابله با ایران و جبهه مقاومت در سوریه ندارد. با این وجود سعی می‌کند از طریق همکاری با دشمنان ایران مثل عربستان و برپایی مناورها و عملیاتی نظیر سپر شمالی از حضور جبهه مقاومت و ایران در سوریه کم کرده و از طرف دیگر با کمک‌های تسلیحاتی، اطلاعاتی و آموزشی به مخالفان اسد آتش درگیری‌ها در سوریه گرم باشد.۲ البته از نظر نباید دور داشت که احتمال جنگ اسرائیل با ایران و لبنان در این شرایط غیر ممکن است. ایران به دلیل مشکلات اقتصادی داخلی، جنگ فرسایشی در سوریه و باز بودن پرونده ایران در سازمان ملل مبنی بر انتقال موشک به الحوثی‌ها در یمن، باعث می‌شود تا او وارد جنگی جدید با اسرائیل نگردد. اما اسرائیل نیز به دلیل توانایی بالای موشکی حزب‌الله لبنان و قدرت آنان در جنگ‌های نامنظم و همچنین ناتوانی او از مقابله سه جانبه با «کرانه باختری و غزه»، «سوریه» و «لبنان»، مانع از شروع جنگ از جانب اسرائیل می‌گردد.۳

 

پی‌نوشت:

۱ – موسسه رند، ترجمه: مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری، «منافع و گزینه های اسرائیل در سوریه»، لَری هانور، ترجمه: محسن محمودی، جواد عرب یار محمدی، انتشار ۲۰۱۶م.

۲- ۲۳۳۴http://theinternational.ir/west-of-asia/item/

۳- https://iramcenter.org/fa/israels-policy-towards-hezbollah-after-the-end-of-the-syrian-war/

۴- فصلنامه پژوهش‌های انقلاب اسلامی، نقش قدرت‌های تاثیرگذار در بحران سوریه و تحلیل ژانوسی از منافع ملی ایران، اختیار امیری، رضا، دوست محمدی، حسین، تابستان۹۶، شماره ۲۱، ص۶۹-۴۱٫

۵- فصلنامه مطالعات منطقه‌ای، تاثیرات تضعیف سوریه بر امنیت اسرائیل، رابینویچ، ایتمار، ترجمه: منصور براتی، زمستان۹۵، شماره ۶۳، ص۹۴-۷۳٫

 

میلاد پورعسکری

 

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin
لینک خبر : https://kheybar.net/?p=18833

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *