صنایع و معادن اقتصادی اسرائیل - خیبر

صنایع و معادن اقتصادی اسرائیل

۱۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۵۵

روابط اقتصادی با کشورهای پیرامونی برای اسرائیل به منزله تثبیت و تحکیم موقعیت محسوب می‌شود.

به گزارش سرویس اقتصادی پایگاه صهیون پژوهی خیبر، به طور کلی سیاست و استراتژی رژیم اسرائیل در همه زمینه‌های سیاست، اقتصاد، نظامی و… از ابتدا تا کنون همواره بر اساس توسعه طلبی، سلطه و زیاده خواهی بنا شده است. همانطور که در شماره قبل گفتیم بر اساس همین استراتژی توانست اقتصاد خود را به گونه ای رونق دهد که نظر کشورهای مختلف را به خود جلب کند. اما آیا این رشد اقتصادی خوب و صادرات بالا تنها تأمین کننده منافع مادی این رژیم است یا فواید دیگری را نیز در بر می‌گیرد؟ بهتر است قبل از پاسخ گویی به این سوال منابع مهم اقتصادی اسرائیل را بررسی کنیم.

منابع اقتصادی اسرائیل

صنایع

رژیم اسرائیل از جمله کشورهای شاخص در زمینه صنعت در جنوب غرب آسیا است که تولیدات آن شامل مصالح ساختمانی، شیشه سازی، صنایع چوب، نساجی، سیمان، وسایل الکترونیکی و الکتریکی، الماس، شوینده‌ها، ماشین آلات و صنایع غذایی، ساخت ادوات و تجهیزات نظامی و… می‌باشد.۱ درآمد حاصل از این صنایع حدود ۸۵ در صد تولید ناخالص ملی را تشکیل می‌دهد که باعث شده چیزی قریب به شانزده درصد جمعیت اسرائیل در بخش صنایع تولیدی مشغول باشند.

در واقع واگذاری منابع به بخش‌های خصوصی باعث شد تا صنعت این رژیم در زمینه صنایع نظامی و صادرات افزایش پیدا کند. به طور مثال صادرات الماس که زمانی نیمی از صادرات این رژیم را تشکیل می‌داد به یک چهارم کاهش پیدا کرد و در مقابل صنایع الکترونیک دو برابر شد.

صنایع نظامی

این رژیم با کمک‌های علمی و فناوری آمریکا و با توجه نیروی کار مستعد توانست صنایع نظامی بسیار مهمی را پایه گذاری و تولید کند به طوری که توانست در رده پنجم کشورهای اول صادر کننده تسلیحات جهان قرار گیرد. صادرات نظامی آن شامل انواع تجهیزات الکتریکی نظامی، سیستم‌های هدایت موشک، تجهیزات دید در شب و ایجاد پارزیت و ادوات نظامی است. از جمله دست آوردهای این صنایع نیز می‌توان «تانک مراکوا» و قایق سریع السیر «رِشف»۲ را نام برد. میزان صادرات تسلیحات نظامی این رژیم در دهه نود سه میلیارد دلار بوده و این صنعت به جز الماس۲۰ در صد صادرات اسرائیل را تشکیل می‌دهد.۳

معادن

اسرائیل به دلیل داشتن معادن مختلفی مثل مس، پتاسیم، منیزیوم و… که هم اکنون نیز در حال استخراج می‌باشند از جهت ذخایر مواد کانی، شرایط نسبتاً خوبی دارد. به طور مثال معادن مس در جنوب صحرای نقب است. بستر بحر المیت و حومه آن محل ذخایر کانی‌های مختلفی است که منجر به احداث کارخانه‌های ید، پتاسیم و منیزیوم در کرانه غربی شده، با این حال از جهت منابع سوختی و تجدید ناپذیر مثل نفت و گاز با مشکل مواجه است. در مناطقی مثل «حیفا»، «کوکار»، «برار» و غیره نفت استخراج می‌شود ولی به علت مصرف بالا و کمبود منابع به ناچار بخشی از نیاز خود را از بیرون تأمین می‌کند.۴

بنادر

منبع دیگر درآمد و تأمین اقتصاد این رژیم را بنادر تشکیل می‌دهند. اما بنادری نظیر؛ حیفا، تلآویو، ایلات، «اشکلون» و «اشدود» جدای از استفاده‌های مثل مسافربری، صادرات و واردات،  به مناطق صنعتی تبدیل شده‌اند که کارخانه‌های مختلفی مثل شیشه سازی، سیمان، پالایشگاه نفتی، نیروگاه برق و…. را نیز در درون خود جای داده‌اند.۵

این بهره برداری صد در صدی از منابع سبب شده تا اسرائیل در سال ۲۰۱۶ رشد خوبی داشته و سیاست اقتصادی آن گونه‌ای است که این رژیم به نرخ ۳ درصد در رشد اقتصادی در سال ۲۰۱۷-۲۰۱۸ دست یابد.۶

اما در پاسخ به سوالی که در ابتدای مقاله مطرح شد باید گفت؛ هم زمان با تلاش برای رشد اقتصادی، اسرائیل تلاش کرد تا ارتباط خود را با کشورهای مختلف همسایه و منطقه را زیاد کند. لذا برای ایجاد روابط دیپلماتیک و سیاسی چه بهانه‌ای می توانست بهتر از مسائل اقتصادی باشد. در واقع روابط اقتصادی با کشورهای پیرامونی برای اسرائیل به منزله تثبیت و تحکیم موقعیت محسوب می‌شد. اما مسأله فقط این نبود. اسرائیل برای تولید، صادرات و رشد اقتصادی به غیر از اروپا و آمریکا احتیاج به بازار فروش بیشتری داشت و مهمتر از آن باید مواد اولید صنایع خود را نیز تأمین می‌کرد. برای حل این مشکل چه راه حلی بهتر از ارتباط با کشورهای همسایه که از نظر تکنولوژی در سطح پایین‌تری هستند. چرا که آن‌ها از این طریق هم به منابع و ذخایر ارزان انرژی دست پیدا می‌کردن و هم کالاهای خود را به فروش می‌رساندند.۷

طرح‌های اقتصادی مشترک مصر و اسرائیل در مناطق تجاری و صنعتی، انتقال خط لوله گاز از اسرائیل به مصر، طرح صادرات مشترک کالا از اردن و اسرائیل به آمریکا به ارزش ۲۰۰ میلیون دلار، خرید نفت و گاز آذربایجان و در مقابل انتقال تکنولوژی و تسلیحات نظامی نمونه‌هایی از این قبیل است. در این بین برخی از کشورهای عربی مثل عربستان، امارات، بحرین، قطر و … نیز برای نزدیکی به آمریکا و جلب حمایت سیاسی او اقدام به ایجاد ارتباط با این رژیم کرده‌اند که این اقدام آن‌ها به دلیل جوّ اجتماعی داخلی و مردمی به صورت پنهانی صورت می‌گیرد.

در هر صورت هدف عمده اسرائیل از این روابط اقتصادی جدای از نفوذ سیاسی و اقتصادی در کشورهای مختلف، نابودی و وابسته کردن اقتصاد آن‌ها در زمینه‌های مختلف است و منزوی کردن و کاهش نفوذ ایران به عنوان دشمن اصلی خود در منطقه می‌باشد.۸

 

پی‌نوشت

۱ – رژیم صهیونیستی، احدی، محمد، چاپ اول: ۱۳۸۹، تهران، مرکز آموزش و پژوهشی شهید سپهبد صیاد شیرازی، ص۷۲٫

۲- Reshef

۳- ساختار دولت صهیونیستی اسرائیل، ج۲، موسسه الدراسسات الفلسطینیه، ترجمه علی جنتی، چاپ اول: ۱۳۸۵، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات یبن المللی ابرار معاصر ایران، ص۱۴۷٫

۴- رژیم صهیونیستی، ص۷۳٫

۵- همان، ص۸۰٫

  1. ۶٫ http://nedains.com/fa/news/315026.
  2. ۷٫ http://www.persiangulfstudies.com/fa/pages/673.

۸- فصلنامه علوم راهبردی، اسرائیل و کشورهای پیرامونی؛ نفوذ امنیتی با پوشش اقتصادی، وحیده احمدی، تابستان۹۶، شماره ۷۶، ص۱۳۶-۱۱۳٫

میلاد پورعسگری

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
لینک خبر : https://kheybar.net/?p=12721

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *