معرفی کتاب «رژیم‌صهیونیستی، احزاب سیاسی» بخش اول - خیبر

معرفی کتاب «رژیم‌صهیونیستی، احزاب سیاسی» بخش اول

معرفی کتاب «رژیم‌صهیونیستی، احزاب سیاسی» بخش اول

۱۶ اسفند ۱۳۹۷ ۱۷:۱۳

کتاب «رژیم‌صهیونیستی: احزاب سیاسی» توسط «احمد خلیفه» و در سال ۱۳۸۰ به چاپ رسیده است. این اثر در دو فصل به نام‌های «مشخصات کلی نظام حزبی در اسرائیل» و «احزاب سیاسی» به نگارش رسیده و هر فصل نیز شامل زیرعناوین دیگری می‌شود.

پایگاه صهیون پژوهی خیبر – کتاب «رژیم‌صهیونیستی: احزاب سیاسی» توسط «احمد خلیفه» و در سال ۱۳۸۰ به چاپ رسیده است. این اثر در دو فصل به نام‌های «مشخصات کلی نظام حزبی در اسرائیل» و «احزاب سیاسی» به نگارش رسیده و هر فصل نیز شامل زیرعناوین دیگری می‌شود.

اما توجه به این نکته حائز اهمیت است که تمام احزابی که در این اثر به آن‌ها پرداخته شده، احزابی هستند که تا سال ۱۹۹۴م. فعال بوده و اطلاعات موجود در این کتاب بروز شده تا سال ۱۹۹۴م. هستند؛ لذا این احتمال وجود دارد که بعد از این تاریخ، در احزاب سیاسی اسرائیل تغییراتی به‌وجود آمده باشد.

تاریخچه پیداش احزابی که معرفی خواهند شد، به دوره «ییشوف» یا به‌عبارت دیگر جامعه یهودیانِ فلسطین پیش از تأسیس اسرائیل باز می‌گردد. این احزاب در دروه قیومت[۱] فعالیت‌هایی برای تشکیل جامعه‌ای یهودی در فلسطین داشتند. همچنین بعد از تلاش برای پایه‌گذاری و تشکیل کشور جعلی اسرائیل، امروزه در تلاش هستند تا در عرصه‌های گوناگون که با دولت اسرائیل مرتبط است تأثیرگذار باشند.

شرایط حضور احزاب در کنست

احزاب اسرائیل هنگامی می‌توانند در «کنست»[۲]، پارلمان کشور جعلی اسرائیل حاضر شوند که در انتخابات سراسری، حداقل ۲درصد از رأی‌ها را کسب کرده باشند. «کنست» از ۱۲۰ کرسی تشکیل می‌شود؛ هر حزب که بتواند ۱+۶۰ کرسی را به‌دست آورد می‌تواند دولت را تشکیل دهد.[۳] از آن‌جا که معمولاً احزاب در اسرائیل نمی‌توانند بیش از ۶۰ کرسی بدست آورند، مجبور هستند برای تشکیل دولت با حزب یا احزاب دیگر که جهت‌گیری نزدیک به یکدیگر دارند ائتلاف کرده و از این طریق دولت را تشکیل دهند.

  • فصل اول؛ مشخصات کلی نظام حزبی در اسرائیل

نویسنده در این فصل به تاریخچه تشکیل، سیاست‌ها و رویکردهای احزاب سیاسی اسرائیل در غالب ۵ زیرعنوان می‌پردازد.

  • کثرت احزاب:

در فضای سیاسی اسرائیل و در «کنست» تا سال ۱۹۹۴م. تعداد ۱۸حزب فعال هستند. اما نکته قابل توجه این است که اکثر احزاب، بلافاصله بعد از برگزاری انتخابات «کنست» یا حداکثر بعد از دو دوره منحل می‌شوند. همچنین کثرت احزاب در جامعه‌ی سیاسی اسرائیل نشانگر وجود تضادهای سیاسی و اجتماعی در میان این رژیم است. برخی از این تضادها عبارتند از: اختلاف‌نظر درباره هویت و ماهیت کلی دولت، تقابل بین مذهب‌گرایان و لائیک‌ها در جامعه یهود، اختلاف‌نظر درخصوص سرنوشت مناطق اشغال شده و صلح با فلسطینی‌ها و کشورهاي عربی و جدایی یهودیان و عرب‌هاي مقیم اسرائیل از یکدیگر.

  • انشعاب‌ها و اختلاف‌ها:

در احزاب سیاسی اسرائیل، نظام حیرت‌انگیزی مبتنی بر انشعاب و ائتلاف حاکم است. برای مثال حزب «لیکود»[۴] حاصل ائتلاف‌های متعدد و انشعاب احزاب راست‌گرا، میانه‌رو و عده‌ای از چپ‌گرایان جدا شده از حزب «کارگر»[۵] هستند.

همانطور که گفته شد هر حزب برای ورود به «کنست» نیازند کسب ۲درصد از آرا می‌باشد؛ همین موضوع موجب ادامه حیات احزاب مختلف و تمایل آن‌ها برای ائتلاف کردن با یکدیگر می‌شود. همچنین افزایش احتمال موفقیت در انتخابات و دست‌یابی به قدرتِ بیش‌تر از دیگر دلایل میزان بالای ائتلاف‌ها در صحنه سیاسی اسرائیل است.

  • نقش‌های متعدد احزاب:

احزاب سیاسی در اسرائیل برخلاف نحوه فعالیت احزاب در غرب، به فعالیت‌های سیاسی محدود نمی‌شوند. درحقیقت این احزاب، تعدادی مؤسسه در حوزه شهرک‌سازی، آموزشـی، درمـانی، تأمین‌اجتماعی در راستای کمک به یهودیان و مهاجران جدید به مناطق‌اشغالی را درنظر داشته و در تلاش هستند تا با کسب مبالغ عظیم از دولت اسرائیل به مؤسسات خود پول طزریق کنند.

  • ساختار و رهبری:

ساختار تشکیلاتی احزاب سیاسی اسرائیل از کنگره، شورای مرکزی، دبیرخانه، کمیته اجرایی و دفتر سیاسی تشکیل می‌شود.

کنگره در رأس هرم ساختار احزاب اسرائیل قرار داشته و سیاست‌های کلی حزب در آن‌جا مشخص می‌شود. این مجمع که سالانه یکبار جلسه برگزار می‌کند، بر اساس بزرگی و قدرت احزاب از یک تا سه هزار عضو دارد. شورای ‌مرکزی از برگزیدگان کنگره تشکیل شده و سالانه چندین مرتبه جلسه برگزار می‌کند. دبیرخانه، کمیته اجرایی و دفتر سیاسی نیز رسیدگی به امور روزانه حزب را برعهده دارند.

  • فصل دوم؛ احزاب سیاسی

نویسنده در فصل دوم، ۱۸حزب سیاسی اسرائیل که تا سال ۱۹۹۴م. فعال هستند را مورد بررسی قرار داده و اطلاعاتی را راجع به آنان ارائه می‌کند.

  • چپ‌گرایان
  • حزب «کارگر»:

حزب «کارگر» که رهبری آن [تا سال ۱۹۹۴م.] برعهده «شیمون پرز» بوده است، یک حزب سوسیال دموکرات صهیونیستی محسوب می‌شود که در سال ۱۹۶۸م. تأسیس شد. رویکرد این حزب نسبت به مسئله فلسطین، صلح به معنای یافتن یک راه‌حل به‌نفع اسرائیل، باقی ماندن مناطق مهمی نظیر بیت‌المقدس در اختیار اسرائیل، توقف شهرک‌سازی به‌جز در بیت‌المقدس است. همچنین حزب کارگر با عقب‌نشینی و خروج از مناطق‌اشغالی کاملاً مخالف می‌باشد. در مسئله سوریه نیز این حزب خواهان ادامه حضور نظامیان و غیرنظامیان صهیونیستی در بلندی‌های جولان و شهرک‌سازی در این منطقه است. اغلب یهودیان غربی(ساکن در مناطق غربی) مایل به این حزب هستند، درحالی که یهودیان شرقی که جزو اقشار پایین جامعه محسوب می‌شوند، حزب «لیکود» و دیگر احزاب راست‌گرای اسرائیل را  ترجیح می‌دهند.

  • حزب «میرتس»[۶]:

این حزب در سال ۱۹۹۲م. و با هدف یکپارچه کردن گروه‌های صلح‌طلب یهودی به‌وجود آمد. ازجمله سیاست‌های مدنظر این حزب در انتخابات سال ۱۹۹۲م. می‌توان به تقسیم‌نشدن بیت‌المقدس بین فلسطینی‌ها و یهودی‌ها، به‌رسمیت شناختن حق فلسطینی‌ها درخصوص ایجاد دولت مستقل و توقف شهرک‌سازی اشاره کرد.

  • حزب «مبام»[۷]:

«مبام» یا حزب «متحدکارگری» در سال ۱۹۴۸م. و با تجمیع دو حزب کارگری تشکیل شد و از نظر مکتب، سوسیالیست صهیونیستی به‌شمار می‌رود. تاریخچه «مباد» از لحاظ عقیدتی به سه دروه مختلف یعنی از تأسیس تا سال ۱۹۶۹م.، از زمان پیوستن به حزب «معراخ» و از زمان جدایی از «معراخ» تا کنون [سال ۱۹۹۴م.] تقسیم می‌شود.

سیاست حزب در دوره اول، ایجاد همگرایی و تجمیع صهیونیسم و مارکسیسم بود. باتوجه به این رویکرد «مبام» خواهان حضور یهودیان در فلسطین و تشکیل جامعه‌ای سوسیالیستی با همکاری طبقات کارگر عربی و یهودی و سلطه آنان برجامعه بود. «مبام» در دوره دوم حیات خود از مارکسیسم فاصله گرفت و از لحاظ فکری بیش‌تر به حزب کارگر متمایل شد. لذا این حزب با حل شدن در حزب کارگر، قدرت تاثیرگذاری در امور مهم را از دست داد. اما حزب مذکور در دوره سوم تلاش می‌کند تا هویت مستقل خودرا پس‌گرفته و با اعلام نظریاتی درباب حقوق فلسطینی‌ها، شهرک‌سازی و تأکید بر برابری یهودیان و اعراب فلسطین به صحنه سیاسی اسرائیل وارد شده و تمایز خودرا از حزب کارگر آشکار سازد.

  • حزب «راتس»:

«راتس» که حزبی اصلاح‌طلب در دنیای سیاسی اسرائیل محسوب می‌شود، در سال ۱۹۷۳م. شکل گرفت. از مبانی این حزب می‌توان به جدایی دین از سیاست، تدوین یک قانون برای ایجاد برابری کامل میان همه شهروندان با نژادها و ادیان مختلف، توقف عملیات شهرک‌سازی، عقب‌نشینی بیش‌تر از مناطق‌اشغالی فلسطین، به‌رسمیت شناختن حقوق مردم فلسطین و آزادی آن‌ها در انتخاب آینده خود اشاره کرد.

  • حزب «شینوی»[۸]:

حزب لیبرال جریان چپ‌گرا، حزب «شینوی» نام دارد که در سال ۱۹۷۴م. و در ادامه اعتراضات به نتایج جنگ اعراب (سوریه، مصر و چند کشور دیگر) با اسرائیل در سال ۱۹۷۳م. به‌وجود آمد. در این دوران، دولت اسرائیل خود را مبری از نقش در شکست دانسته و فضای جامعه پر از اعتراض به نیروهای نظامی بود؛ چراکه نیروی نظامی رژیم‌صهیونیستی به‌عنوان عامل شکست در جنگ معرفی شده بود.

حزب «شینوی» به‌کار نگرفتن سیاست‌های اجتماعی و سیاسی نادرست را عامل شکست در جنگ می‌دانست؛ بنابراین سیاست‌های خودرا با محوریت مذاکره با کشورهای عربی، اصلاح نظام انتخاباتی در جهت پاسخگو شدن نماینده به رأی‌دهندگان، تدوین قانون اساسی با رویکرد توجه به حقوق اولیه شهروندان، کمتر شدن میزان دخالت دولت در اقتصاد و چندین سیاست در حوزه‌های اداری، اقتصادی و آموزشی ارائه کرد. این سیاست‌ها همچنان جزو مبانی حزب «شینوی» محسوب می‌شوند.

در قسمت دوم این گزاش، نگاهی گذرا داریم بر احزاب راست‌گرا، مذهب‌گرا و احزاب عربی فعال در صحنه سیاسی اسرائیل که در کتاب «رژیم‌صهیونیستی: احزاب سیاسی» به آنان پرداخته شده است.

 

ادامه دارد…

 

مجید رحیمی

 

[۱]. فلسطین تحت قیمومت بریتانیا یک نهاد ژئوپلیتیک بود که در سال‌های ۱۹۲۰م. تا ۱۹۴۸م. در منطقه فلسطین و به‌عنوان بخشی از تقسیم‌بندی امپراتوری عثمانی پس از جنگ‌جهانی اول و به سرپرستی امپراتوری بریتانیا تشکیل شد. این منطقه از غرب رود اردن (فلسطین) و شرق رود اردن تشکیل می‌شد که قیومیت فلسطین را از سال ۱۹۲۳م. بریتانیا برعهده گرفته بود.

[۲]. Knesset

[۳]. https://p.dw.com/p/GryH

[۴]. Likud

[۵]. Labor Party

[۶]. Meretz

[۷]. Mapam

[۸]. Shinui

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin
لینک خبر : https://kheybar.net/?p=19288

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *